న్యూఢిల్లీ: భారతీయ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను ప్రపంచస్థాయి ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా తీర్చిదిద్దేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) కీలక అడుగులు వేశాయి. మన యూపీఐ (UPI) మరియు ఇతర డిజిటల్ పేమెంట్ సిస్టమ్స్ ఇతర దేశాల్లో సులభంగా ఆమోదం పొందేలా, సైబర్ దాడుల నుండి రక్షణ కల్పించేలా కొత్త భద్రతా ప్రమాణాలను (New Standards) ప్రభుత్వం నేడు (ఏప్రిల్ 13, 2026) విడుదల చేసింది.
కొత్త నిబంధనల ముఖ్యాంశాలు:
- బయోమెట్రిక్ అథెంటికేషన్ (Biometric Authentication):
- ఇకపై భారీ మొత్తంలో చేసే డిజిటల్ లావాదేవీలకు కేవలం పిన్ (PIN) సరిపోదు. ఫింగర్ ప్రింట్ లేదా ఫేస్ రికగ్నిషన్ వంటి బయోమెట్రిక్ భద్రతను తప్పనిసరి చేసే దిశగా నిబంధనలు రూపొందించారు. దీనివల్ల ఫోన్ చోరీకి గురైనా మీ సొమ్ము సురక్షితంగా ఉంటుంది.
- QR కోడ్ ప్రమాణాలు (QR Code Standardization):
- ప్రస్తుతం మార్కెట్లో ఉన్న వివిధ రకాల క్యూఆర్ కోడ్ల మధ్య సమన్వయం పెంచేందుకు ఏకీకృత ప్రమాణాలను తీసుకువచ్చారు. విదేశీ పర్యాటకులు కూడా భారతీయ క్యూఆర్ కోడ్లను సులభంగా స్కాన్ చేసి పేమెంట్స్ చేసేలా ఈ మార్పులు ఉంటాయి.
- డిజిటల్ కరెన్సీ (CBDC) భద్రత:
- భారతీయ సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ (e-Rupee) లావాదేవీల కోసం అత్యున్నత స్థాయి ఎన్క్రిప్షన్ ప్రమాణాలను ప్రవేశపెట్టారు. ఆఫ్లైన్ మోడ్లో కూడా సురక్షితంగా లావాదేవీలు చేసే సాంకేతికతను మెరుగుపరిచారు.
- గ్లోబల్ పుష్ (Global Push):
- ఈ కొత్త ప్రమాణాలు అంతర్జాతీయ ‘ఫైనాన్షియల్ యాక్షన్ టాస్క్ ఫోర్స్’ (FATF) నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి. దీనివల్ల సింగపూర్, యూఏఈ, ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాల తర్వాత మరిన్ని యూరోపియన్ మరియు అమెరికన్ దేశాల్లో యూపీఐ సేవలు వేగంగా విస్తరించనున్నాయి.
సామాన్యులకు కలిగే ప్రయోజనం ఏమిటి?
- సైబర్ మోసాలకు అడ్డుకట్ట: అనధికారిక లావాదేవీలను గుర్తించేందుకు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఆధారిత సెక్యూరిటీ లేయర్లను జోడించారు.
- విదేశీ ప్రయాణాలు సులభం: భారతీయులు విదేశాలకు వెళ్లినప్పుడు కరెన్సీ మార్పిడి తలనొప్పి లేకుండా మన యాప్స్ ద్వారానే పేమెంట్స్ చేయవచ్చు.
“భారతదేశం కేవలం డిజిటల్ లావాదేవీల సంఖ్యలోనే కాదు, భద్రతలో కూడా ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలవబోతోంది” అని ఐటీ శాఖ ఉన్నతాధికారులు పేర్కొన్నారు. ఈ కొత్త నిబంధనలు ఫిన్టెక్ (FinTech) కంపెనీలకు కొంత వ్యయప్రయాసలతో కూడుకున్నవి అయినప్పటికీ, దీర్ఘకాలంలో వినియోగదారుల నమ్మకాన్ని పెంచుతాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
