లోక్‌సభలో మోదీ సర్కార్‌కు షాక్: మహిళా కోటా సవరణ బిల్లు పరాజయం

న్యూఢిల్లీ: కేంద్రంలోని ఎన్డీయే ప్రభుత్వానికి లోక్‌సభలో ఊహించని ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. మహిళా రిజర్వేషన్లను 2029 నుండే అమలు చేయాలనే లక్ష్యంతో ప్రవేశపెట్టిన ‘రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు 2026’ ఓటింగ్‌లో వీగిపోయింది. 2014లో నరేంద్ర మోదీ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత, దిగువ సభలో ఒక ప్రభుత్వ బిల్లు ఓడిపోవడం ఇదే మొదటిసారి కావడం గమనార్హం.

ఓటింగ్ వివరాలు: రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ఆమోదం పొందాలంటే సభలో రెండింట మూడొంతుల (2/3rd) మెజారిటీ అవసరం. అయితే, ఓటింగ్‌లో ప్రభుత్వానికి ఆశించిన మద్దతు లభించలేదు:

• అనుకూలంగా: 298 ఓట్లు
• వ్యతిరేకంగా: 230 ఓట్లు
• మెజారిటీ మార్క్: 352 ఓట్లు (బిల్లు 54 ఓట్ల తేడాతో విఫలమైంది).

ప్రధాన అడ్డంకులు: లోక్‌సభ స్థానాలను 550 నుండి 850కి పెంచడం మరియు 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) చేపట్టాలనే ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనను ప్రతిపక్షాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి. ముఖ్యంగా:

1. దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళన: పాత జనాభా లెక్కల ప్రకారం విభజన జరిగితే దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు ప్రాతినిధ్యం తగ్గుతుందని ప్రాంతీయ పార్టీలు అభ్యంతరం తెలిపాయి.
2. ఓబీసీ కోటా: మహిళా రిజర్వేషన్లలో ఓబీసీ (OBC) మహిళలకు ప్రత్యేక ఉప-కోటా కల్పించాలని కాంగ్రెస్, ఎస్పీ, టీఎంసీ పట్టుబట్టాయి.

ప్రభుత్వ స్పందన: బిల్లు పరాజయంపై హోం మంత్రి అమిత్ షా స్పందిస్తూ, ప్రతిపక్షాలు ‘నారీ శక్తి’కి వ్యతిరేకంగా పనిచేశాయని విమర్శించారు. కాగా, ఈ పరిణామం నేపథ్యంలో తదుపరి కార్యాచరణను చర్చించేందుకు కేంద్ర కేబినెట్ అత్యవసరంగా సమావేశం కానుంది. 2023లో ఆమోదించిన అసలు చట్టం అమల్లోనే ఉన్నప్పటికీ, తాజా సవరణ వీగిపోవడంతో మహిళా కోటా అమలుపై మళ్లీ అనిశ్చితి నెలకొంది.

వార్త ముఖ్యాంశాలు:

• చారిత్రక ఓటమి: 12 ఏళ్ల తర్వాత లోక్‌సభలో వీగిపోయిన తొలి రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు.
• ఉపసంహరణ: ప్రధాన బిల్లు ఓడిపోవడంతో, డీలిమిటేషన్ సహా ఇతర రెండు బిల్లులను ప్రభుత్వం వెనక్కి తీసుకుంది.
• ప్రతిపక్షాల వాదన: మహిళా కోటాలో ఓబీసీ రిజర్వేషన్లు లేకపోవడమే ప్రధాన అడ్డంకి.
• ముగింపు: 2029 లోపు రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలంటే ప్రభుత్వం కొత్త ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషించాల్సి ఉంది.