ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్లను (ITR) సకాలంలో దాఖలు చేయడం బాధ్యతాయుతమైన పౌరుని లక్షణం మాత్రమే కాదు, అది జరిమానాలను తప్పించుకోవడానికి మరియు ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పొందడానికి కూడా కీలకం. ఆర్థిక సంవత్సరం 2024-25 (AY 2025-26) కు సంబంధించి మీరు తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్య విషయాలు ఇవే:
1. కీలక గడువు తేదీలు (Deadlines)
-
సెప్టెంబర్ 15, 2025: సాధారణ పన్ను చెల్లింపుదారులు (జీతగాళ్లు, పెన్షనర్లు, ఆడిట్ అవసరం లేని చిన్న వ్యాపారస్తులు).
-
అక్టోబర్ 31, 2025: ఆడిటింగ్ అవసరమైన వ్యాపార సంస్థలు మరియు కంపెనీలు.
-
డిసెంబర్ 31, 2025: గడువు దాటిన వారు (Belated Return) జరిమానాతో దాఖలు చేయడానికి చివరి అవకాశం.
2. ఆలస్య రుసుము (Penalties)
గడువు దాటిన తర్వాత ఐటీఆర్ దాఖలు చేస్తే సెక్షన్ 234F కింద కింది విధంగా జరిమానా విధిస్తారు:
-
₹5 లక్షల లోపు ఆదాయం: ₹1,000 జరిమానా.
-
₹5 లక్షలకు మించిన ఆదాయం: ₹5,000 జరిమానా.
3. మీ కోసం సరైన ITR ఫారమ్ను ఎంచుకోండి
తప్పుడు ఫారమ్ను ఎంచుకోవడం వల్ల నోటీసులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి మీ ఆదాయ వనరులను బట్టి సరైనది ఎంచుకోండి:
| ఫారమ్ | ఎవరి కోసం? | ఆదాయ పరిమితి / షరతులు |
| ITR-1 (Sahaj) | సాధారణ వ్యక్తులు (Residents) | ఆదాయం ₹50 లక్షల లోపు; జీతం, ఒక ఇల్లు, వడ్డీ ద్వారా వచ్చే ఆదాయం. |
| ITR-2 | పెట్టుబడిదారులు, NRIలు | క్యాపిటల్ గెయిన్స్, ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఇళ్లు, విదేశీ ఆదాయం ఉన్నవారు. |
| ITR-3 | వృత్తి నిపుణులు/వ్యాపారస్తులు | స్వంత వ్యాపారం, క్లిష్టమైన ట్రేడింగ్ (F&O), పార్ట్నర్షిప్ సంస్థలు. |
| ITR-4 (Sugam) | చిన్న వ్యాపారస్తులు | ప్రిజంటివ్ టాక్సేషన్ (Sec 44AD/ADA) ఎంచుకున్నవారు, ఆదాయం ₹50 లక్షల లోపు. |
4. ఐటీఆర్ దాఖలు చేసేటప్పుడు జాగ్రత్తలు
-
AIS/Form 26AS సరిచూసుకోండి: మీ ఆదాయం మరియు కట్ అయిన పన్ను (TDS) వివరాలను వార్షిక సమాచార నివేదిక (AIS)తో తప్పనిసరిగా సరిపోల్చుకోవాలి.
-
బ్యాంక్ ఖాతా ప్రీ-వాలిడేషన్: రీఫండ్ త్వరగా రావాలంటే మీ బ్యాంక్ ఖాతా పోర్టల్లో ప్రీ-వాలిడేట్ అయి ఉండాలి.
-
ఈ-వెరిఫికేషన్ (E-Verification): ఐటీఆర్ సబ్మిట్ చేసిన 30 రోజులలోపు ఆధార్ OTP లేదా నెట్ బ్యాంకింగ్ ద్వారా వెరిఫై చేయడం మర్చిపోవద్దు. లేకపోతే మీ రిటర్న్ చెల్లదు.
5. ప్రయోజనాలు
-
లోన్ అప్రూవల్: హోమ్ లోన్ లేదా పర్సనల్ లోన్ కోసం ఐటీఆర్ రశీదులు కీలకం.
-
నష్టాల క్యారీ ఫార్వర్డ్: వ్యాపారంలో లేదా షేర్ మార్కెట్లో వచ్చిన నష్టాలను తదుపరి సంవత్సరాలకు సర్దుబాటు చేసుకోవచ్చు.
-
త్వరిత రీఫండ్: సకాలంలో దాఖలు చేస్తే 4-5 వారాల్లోనే రీఫండ్ మీ ఖాతాలో జమవుతుంది.
ముఖ్య సూచన: సెప్టెంబర్ 15 గడువు పొడిగించే అవకాశం తక్కువగా ఉన్నందున, చివరి నిమిషం వరకు వేచి చూడకుండా ఇప్పుడే పత్రాలను సిద్ధం చేసుకోవడం ఉత్తమం.
