కాశీ క్షేత్రానికి అధిదేవత అయిన అన్నపూర్ణా దేవిని ప్రార్థిస్తూ ఈ స్తోత్రం సాగుతుంది. “అన్నం” అంటే ఆహారం, “పూర్ణ” అంటే నిండుగా ఇచ్చేది అని అర్థం. ఈ ప్రపంచంలో ప్రాణికోటి మనుగడకు అవసరమైన శక్తిని ఇచ్చే తల్లిని ఈ స్తోత్రం ద్వారా మనం కొలుస్తాం. సాక్షాత్తు పరమశివుడే భిక్షాటక రూపంలో వచ్చి ఈ తల్లి వద్ద భిక్షను స్వీకరించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఆధ్యాత్మికంగా చూస్తే, ఈ స్తోత్రం మనలోని అజ్ఞానాన్ని తొలగించి, మోక్షానికి అవసరమైన ‘జ్ఞాన భిక్ష’ను కూడా ప్రసాదిస్తుంది.
శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రం – తాత్పర్య సహితం
శ్లోకం
నిత్యానందకరీ వరాభయకరీ సౌందర్య రత్నాకరీ
నిర్ధూతాఖిల ఘోర పావనకరీ ప్రత్యక్ష మాహేశ్వరీ ।
ప్రాలేయాచల వంశ పావనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 1 ॥
తాత్పర్యం: ఎల్లప్పుడూ ఆనందాన్ని ఇచ్చేది, వరాలను, అభయాన్ని ప్రసాదించేది, సౌందర్యానికి నిలయమైనది, ఘోరమైన పాపాలను హరించేది, సాక్షాత్తు మహేశ్వరి అయినది, హిమవంతుని వంశాన్ని పవిత్రం చేసినది మరియు కాశీ నగరానికి అధిదేవత అయిన ఓ అన్నపూర్ణేశ్వరీ! నీ కరుణా కటాక్షములతో మాకు భిక్షను ప్రసాదించుము.
శ్లోకం
నానా రత్న విచిత్ర భూషణకరి హేమాంబరాడంబరీ
ముక్తాహార విలంబమాన విలసత్-వక్షోజ కుంభాంతరీ ।
కాశ్మీరాగరు వాసితా రుచికరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 2 ॥
తాత్పర్యం: అనేక రకాల రత్న ఖచిత ఆభరణాలను ధరించినది, బంగారు వస్త్రాలతో శోభిల్లేది, ముత్యాల హారాలు ధరించి కశ్మీర గంధపు వాసనతో వెలిగిపోయేది, కాశీ నగరానికి రాణి అయిన ఓ తల్లి! మాకు భిక్షను ప్రసాదించుము.
శ్లోకం
యోగానందకరీ రిపుక్షయకరీ ధర్మైక్య నిష్ఠాకరీ
చంద్రార్కానల భాసమాన లహరీ త్రైలోక్య రక్షాకరీ ।
సర్వైశ్వర్యకరీ తపః ఫలకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 3
తాత్పర్యం: యోగము ద్వారా కలిగే ఆనందాన్ని ఇచ్చేది, శత్రువులను నశింపజేసేది, ధర్మము మరియు అర్థము నందు నిష్ఠను కలిగించేది, సూర్య చంద్ర అగ్ని తేజస్సులతో ప్రకాశించేది, ముల్లోకాలను రక్షించేది, కోరిన కోర్కెలను తీర్చి సర్వైశ్వర్యాలను ఇచ్చే ఓ అన్నపూర్ణమ్మ! మాకు భిక్షను ప్రసాదించుము.
శ్లోకం
కైలాసాచల కందరాలయకరీ గౌరీ-హ్యుమాశాంకరీ
కౌమారీ నిగమార్థ-గోచరకరీ-హ్యోంకార-బీజాక్షరీ ।
మోక్షద్వార-కవాటపాటనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 4 ॥
తాత్పర్యం: కైలాస పర్వత గుహలలో నివసించేది, గౌరీ, ఉమా, శాంకరీ నామాలతో పిలవబడేది, వేదాల అంతరార్థాన్ని తెలిపేది, ఓంకార స్వరూపిణి మరియు మోక్ష ద్వారాలను తెరిచే శక్తి కలిగిన ఓ కాశీపురాధీశ్వరీ! మాకు భిక్షను ఇవ్వు.
శ్లోకం
దృశ్యాదృశ్య-విభూతి-వాహనకరీ బ్రహ్మాండ-భాండోదరీ
లీలా-నాటక-సూత్ర-ఖేలనకరీ విజ్ఞాన-దీపాంకురీ ।
శ్రీవిశ్వేశమనః-ప్రసాదనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 5 ॥
తాత్పర్యం: కనిపించే మరియు కనిపించని ఐశ్వర్యాలకు మూలమైనది, ఈ బ్రహ్మాండాన్ని తన గర్భంలో మోస్తున్నది, సృష్టి అనే నాటకాన్ని నడిపించే సూత్రధారి, విజ్ఞానమనే దీపాన్ని వెలిగించేది, విశ్వేశ్వరుని మనసును రంజింపజేసే ఓ తల్లి! మాకు భిక్షను ప్రసాదించుము.
శ్లోకం
ఉర్వీసర్వజయేశ్వరీ భగవతీ [జయకరీ] మాతా కృపాసాగరీ
వేణీ-నీలసమాన-కుంతలధరీ నిత్యాన్న-దానేశ్వరీ ।
సాక్షాన్మోక్షకరీ సదా శుభకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 6 ॥
తాత్పర్యం: ఈ భూమి మీద ఉన్న సమస్త జీవులకు అధికారిణివి, నీలమైన పొడవైన కేశాలు కలదానివి, ప్రతిరోజూ అన్నదానం చేసే గుణం కలిగిన దానివి, అందరికీ ఆనందాన్ని, శుభాన్ని ఇచ్చే ఓ అన్నపూర్ణేశ్వరీ! మాకు భిక్షను ఇవ్వు.
శ్లోకం
ఆదిక్షాంత-సమస్తవర్ణనకరీ శంభోస్త్రిభావాకరీ
కాశ్మీరా త్రిపురేశ్వరీ త్రినయని విశ్వేశ్వరీ శర్వరీ ।
స్వర్గద్వార-కపాట-పాటనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 7 ॥
తాత్పర్యం: ‘అ’ నుండి ‘క్ష’ వరకు ఉన్న అక్షర రూపంలో ఉన్నదానివి, శంభుని ప్రియురాలివి, మూడు కన్నులు కలిగిన విశ్వేశ్వరివి, స్వర్గ ద్వారాలను తెరిపించే శక్తి గల ఓ తల్లి! మాకు భిక్షను ప్రసాదించుము.
శ్లోకం
దేవీ సర్వవిచిత్ర-రత్నరుచితా దాక్షాయిణీ సుందరీ
వామా-స్వాదుపయోధరా ప్రియకరీ సౌభాగ్యమాహేశ్వరీ ।
భక్తాభీష్టకరీ సదా శుభకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 8 ॥
తాత్పర్యం: విచిత్రమైన రత్న కాంతులతో ప్రకాశించేది, దక్షుని పుత్రిక అయిన దాక్షాయణివి, అత్యంత సుందరమైన రూపం కలిగిన దానివి, భక్తుల కోరికలను తీర్చి సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదించే ఓ మంగళప్రదాయిని! మాకు భిక్షను ఇవ్వు.
శ్లోకం
చంద్రార్కానల-కోటికోటి-సదృశీ చంద్రాంశు-బింబాధరీ
చంద్రార్కాగ్ని-సమాన-కుండల-ధరీ చంద్రార్క-వర్ణేశ్వరీ
మాలా-పుస్తక-పాశసాంకుశధరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 9 ॥
తాత్పర్యం: కోట్లాది సూర్య చంద్ర అగ్ని తేజస్సులతో సమానమైన కాంతి కలదానివి, చంద్ర బింబం వంటి పెదవులు కలదానివి, జపమాల, పుస్తకం, పాశం, అంకుశం ధరించిన ఓ తల్లి! మాకు భిక్షను ప్రసాదించుము.
శ్లోకం
క్షత్రత్రాణకరీ మహాభయకరీ మాతా కృపాసాగరీ
సర్వానందకరీ సదా శివకరీ విశ్వేశ్వరీ శ్రీధరీ ।
దక్షాక్రందకరీ నిరామయకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 10 ॥
తాత్పర్యం: క్షత్రియులను రక్షించేది, మహా భయాన్ని పోగొట్టేది, దయా సముద్రురాలివి, సదా శుభాన్ని కలిగించేది, వ్యాధులు లేని ఆరోగ్యాన్ని ఇచ్చే ఓ అన్నపూర్ణేశ్వరీ! మాకు భిక్షను ప్రసాదించుము.
శ్లోకం
అన్నపూర్ణే సదాపూర్ణే శంకర-ప్రాణవల్లభే ।
జ్ఞాన-వైరాగ్య-సిద్ధ్యర్థం భిక్షాం దేహి చ పార్వతీ ॥ 11 ॥
తాత్పర్యం: ఎల్లప్పుడూ నిండుగా ఉండే ఓ అన్నపూర్ణమ్మా! శంకరుని ప్రాణేశ్వరీ! ఓ పార్వతీ దేవి! మాకు కేవలం ఆహారం మాత్రమే కాదు, జ్ఞానము మరియు వైరాగ్యము సిద్ధించడం కోసం భిక్షను ప్రసాదించుము.
శ్లోకం
మాతా చ పార్వతీదేవీ పితాదేవో మహేశ్వరః ।
బాంధవా: శివభక్తాశ్చ స్వదేశో భువనత్రయం ॥ 12 ॥
తాత్పర్యం: పార్వతీ దేవి నాకు తల్లి, మహేశ్వరుడు నాకు తండ్రి. శివ భక్తులందరూ నాకు బంధువులు. ఈ మూడు లోకాలు నా సొంత దేశము.
సర్వ-మంగళ-మాంగళ్యే శివే సర్వార్థ-సాధికే ।
శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥ 13 ॥
తాత్పర్యం:సకల మంగళములకు మూలమై, అత్యంత పవిత్రమైనదానా! కోరిన కోర్కెలను, పురుషార్థాలను సిద్ధంపజేసే ఓ తల్లి! శరణు కోరిన భక్తులను ఆదుకునే ఓ త్ర్యంబకి, గౌరీ మాతా, నారాయణీ! నీకు నా వందనములు.
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిందభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ అన్నపూర్ణా స్తోత్రమ్
“శ్రీ గోవింద భగవత్ పూజ్యపాదుల వారి శిష్యులైనట్టియు, పరమహంస పరివ్రాజకాచార్యులైనట్టియు శ్రీ శంకర భగవత్పాదుల (ఆదిశంకరాచార్యుల) వారిచే రచింపబడిన ఈ ‘అన్నపూర్ణా స్తోత్రము’ ఇంతటితో సంపూర్ణము.”
Also Read: Sri Durga Saptashloki
Benefits of Chanting Annapurna Stotram
ఈ స్తోత్ర పఠనం వల్ల కలిగే ఆధ్యాత్మిక మరియు ప్రాపంచిక ఫలితాలు:
- Mental Peace (మానసిక ప్రశాంతత): మనసులోని ఆందోళనలు తొలగి, ప్రశాంతత లభిస్తుంది.
- Wealth (సంపద): ఇంట్లో ఆహార ధాన్యాలకు, సంపదకు ఎన్నటికీ కొరత ఉండదు (ధన ధాన్యవృద్ధి).
- Health (ఆరోగ్యం): అన్నపూర్ణమ్మ అనుగ్రహంతో అనారోగ్య సమస్యలు తొలగి పుష్టి కలుగుతుంది.
- Spiritual Growth (ఆధ్యాత్మిక వృద్ధి): జ్ఞానము మరియు వైరాగ్యము సిద్ధిస్తాయి.
- Protection (రక్షణ): భయాలను తొలగించి తల్లిలా రక్షణ కల్పిస్తుంది.
పారాయణ విధానం (How to Chant)
- ఉత్తమ సమయం: ప్రతిరోజూ ఉదయం స్నానాంతరం లేదా వంట చేసే ముందు, భోజనం చేసే ముందు ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం విశేషం.
- సంఖ్య: కనీసం ఒకసారి, వీలైతే 3 లేదా 11 సార్లు పఠించవచ్చు.
- దిశ: తూర్పు లేదా ఉత్తర ముఖంగా కూర్చుని పఠించాలి.
- శుభ్రత: శరీర మరియు మనః శుద్ధి ముఖ్యం. వంటగదిని శుభ్రంగా ఉంచుకుని అక్కడ ఈ తల్లి పటం ఉంచుకోవడం శుభప్రదం.
- సంకల్పం: “అమ్మా! లోకమంతా ఆకలి తీరాలి, మాకు జ్ఞాన భిక్షను ప్రసాదించు” అని ప్రార్థించాలి.
నియమాలు (Do’s and Don’ts)
- చేయవలసినవి: భక్తితో, ఏకాగ్రతతో పఠించాలి. పఠించిన తర్వాత కనీసం ఒక్కరికైనా అన్నదానం చేయడం లేదా పక్షికి, జంతువుకు ఆహారం పెట్టడం చాలా మంచిది.
- చేయకూడనివి: ఆహారాన్ని ఎప్పుడూ నిందించకూడదు. ఎంగిలి చేతులతో లేదా అపవిత్రంగా ఉన్నప్పుడు ఈ స్తోత్రాన్ని చదవకూడదు. ఆహారాన్ని వృథా చేయకూడదు.
ఎవరు చదవవచ్చు?
- విద్యార్థులు: ఏకాగ్రత మరియు జ్ఞానం పెరగడానికి.
- గృహిణులు: ఇంట్లో సంపద, శాంతి నిలవడానికి మరియు వంట అమృతంలా మారడానికి.
- ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్నవారు: దారిద్ర్యం తొలగి నిలకడైన జీవనం సాగించడానికి.
ముగింపు
అన్నపూర్ణమ్మ కేవలం కడుపు నింపే తల్లి మాత్రమే కాదు, మనల్ని మోక్ష మార్గంలో నడిపించే ఆదిశక్తి. ఈ స్తోత్రాన్ని నిత్యం పఠించడం వల్ల మన ఇంట్లో అన్నానికి ఎన్నడూ లోటు ఉండదు మరియు మన హృదయం జ్ఞానంతో నిండిపోతుంది.
ఓం అన్నపూర్ణాయై నమః!
Also Read: Mahishasura Mardini Stotram
