గోవిందాష్టకం అనేది సాక్షాత్తూ ఆ పరబ్రహ్మ స్వరూపమైన శ్రీకృష్ణుడిని (గోవిందుడిని) స్తుతిస్తూ చేసిన పరమ పావనమైన స్తోత్రం. దీనిని జగద్గురు ఆదిశంకరాచార్యుల వారు రచించారు.
ఈ స్తోత్రం కేవలం భగవంతుని రూప వర్ణన మాత్రమే కాదు, అద్వైత వేదాంత రహస్యాలను కూడా తనలో ఇముడ్చుకుంది. శ్రీకృష్ణుడిని “గోవిందుడు” (ఆవులను కాపాడేవాడు, ఇంద్రియాలకు అధిపతి, వేదాల ద్వారా తెలుసుకోదగినవాడు) అని పిలుస్తూ, భవ సాగరాల నుండి మనల్ని దాటించమని వేడుకోవడం ఈ స్తోత్రంలోని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. భక్తితో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే కృష్ణ పరమాత్మ అనుగ్రహం శీఘ్రంగా లభిస్తుంది.
శ్రీ గోవిందాష్టకం – స్తోత్రం మరియు తాత్పర్యం
సత్యం జ్ఞానమనంతం నిత్యమనాకాశం పరమాకాశమ్ ।
గోష్ఠప్రాంగణరింఖణలోలమనాయాసం పరమాయాసమ్ ।
మాయాకల్పితనానాకారమనాకారం భువనాకారమ్ ।
క్ష్మామానాథమనాథం ప్రణమత గోవిందం పరమానందమ్ ॥ 1 ॥
భావం: సత్యం, జ్ఞానం, అనంతం మరియు నిత్యమైనవాడు, ఆకాశం వలె వ్యాపించి ఉన్నా ఆకాశం అంటనివాడు, నందగోకుల ప్రాంగణంలో మోకాళ్లపై ఆడుకునేవాడు, ఏ కష్టమూ లేనివాడు కానీ దుష్టులను శిక్షించడంలో అలసట లేనివాడు, మాయతో అనేక రూపాలు ధరించినవాడు, భూమికి నాథుడైన ఆ పరమానంద స్వరూపుడగు గోవిందునికి నమస్కరిస్తున్నాను.
మృత్స్నామత్సీహేతి యశోదాతాడనశైశవ సంత్రాసమ్ ।
వ్యాదితవక్త్రాలోకితలోకాలోకచతుర్దశలోకాలిమ్ ।
లోకత్రయపురమూలస్తంభం లోకాలోకమనాలోకమ్ ।
లోకేశం పరమేశం ప్రణమత గోవిందం పరమానందమ్ ॥ 2 ॥
భావం: మట్టి తిన్నావని తల్లి యశోద కొట్టబోతే భయపడినట్లు నటించినవాడు, ఆ తల్లికి తన నోటిలోనే పదునాలుగు లోకాలను చూపించి ఆశ్చర్యపరిచినవాడు, ముల్లోకాలకు మూలస్తంభం వంటివాడు, మనసుకి అందని ఆదిపురుషుడైన ఆ గోవిందునికి నమస్కారము.
త్రైవిష్టపరిపువీరఘ్నం క్షితిభారఘ్నం భవరోగఘ్నమ్ ।
కైవల్యం నవనీతాహారమనాహారం భువనాహారమ్ ।
వైమల్యస్ఫుటచేతోవృత్తివిశేషాభాసమనాభాసమ్ ।
శైవం కేవలశాంతం ప్రణమత గోవిందం పరమానందమ్ ॥ 3 ॥
భావం: రాక్షసులను సంహరించినవాడు, కాళీయుడనే పాము గర్వాన్ని అణచినవాడు, వరుణుని పాశం నుండి నందుడిని రక్షించినవాడు, భక్త ప్రహ్లాదుని భయం పోగొట్టడానికి చిత్రమైన నరసింహ రూపం ఎత్తినవాడు, దేవతల శత్రువులను అంతం చేసే ఆ గోవిందునికి ప్రణామం.
గోపాలం ప్రభులీలావిగ్రహగోపాలం కులగోపాలమ్ ।
గోపీఖేలనగోవర్ధనధృతిలీలాలాలితగోపాలమ్ ।
గోభిర్నిగదిత గోవిందస్ఫుటనామానం బహునామానమ్ ।
గోపీగోచరదూరం ప్రణమత గోవిందం పరమానందమ్ ॥ 4 ॥
భావం: లోకమంతా పూజించేవాడు, కోర్కెలు తీర్చేవాడు, కంస కైటభులను చంపినవాడు, నరకాసురుని అంతం చేసినవాడు, నిర్మలమైన నల్లని మేఘం వంటి శరీర ఛాయ కలవాడు, సర్వ లోకాలకు నివాస స్థానమైన ఆ గోవిందునికి నమస్కారము.
గోపీమండలగోష్ఠీభేదం భేదావస్థమభేదాభమ్ ।
శశ్వద్గోఖురనిర్ధూతోద్గత ధూళీధూసరసౌభాగ్యమ్ ।
శ్రద్ధాభక్తిగృహీతానందమచింత్యం చింతితసద్భావమ్ ।
చింతామణిమహిమానం ప్రణమత గోవిందం పరమానందమ్ ॥ 5 ॥
భావం: ముష్టిక, చాణూరులనే మల్లయోధులను చంపినవాడు, బలరాముడికి తమ్ముడైనవాడు, ఎంతో విలాసవంతమైన లీలలు చేసేవాడు, కాళీయుడి ఫణాలపై నాట్యం చేసినవాడు, శంఖ చక్ర గదా పద్మాలను ధరించిన చతుర్భుజ రూపం గల ఆ గోవిందునికి వందనం.
స్నానవ్యాకులయోషిద్వస్త్రముపాదాయాగముపారూఢమ్ ।
వ్యాదిత్సంతీరథ దిగ్వస్త్రా దాతుముపాకర్షంతం తాః
నిర్ధూతద్వయశోకవిమోహం బుద్ధం బుద్ధేరంతస్థమ్ ।
సత్తామాత్రశరీరం ప్రణమత గోవిందం పరమానందమ్ ॥ 6 ॥
భావం: మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ముకుందుడు, మనసుకి అందని పరమేశ్వరుడు, దేవతల కిరీటాల మణుల కాంతి తగిలే పాదపద్మాలు కలవాడు, నెమలి పింఛం అలంకరించుకున్నవాడు, ప్రకాశవంతమైన ముఖము గల ఆ గోవిందునికి ప్రణామము.
కాంతం కారణకారణమాదిమనాదిం కాలధనాభాసమ్ ।
కాళిందీగతకాలియశిరసి సునృత్యంతం ముహురత్యంతమ్ ।
కాలం కాలకలాతీతం కలితాశేషం కలిదోషఘ్నమ్ ।
కాలత్రయగతిహేతుం ప్రణమత గోవిందం పరమానందమ్ ॥ 7 ॥
భావం: తన పాదధూళితోనే పవిత్రం చేసేవాడు, పాపాలను నశింపజేసేవాడు, లక్ష్మీదేవికి భర్త, వేల సంఖ్యలో ఉన్న వనమాలలను ధరించినవాడు, అనంతమైన సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడు, శంఖ చక్రాలు ధరించిన ఆ గోవిందునికి నమస్కారము.
బృందావనభువి బృందారకగణబృందారాధితవందేహమ్ ।
కుందాభామలమందస్మేరసుధానందం సుహృదానందమ్ ।
వంద్యాశేష మహాముని మానస వంద్యానందపదద్వంద్వమ్ ।
వంద్యాశేషగుణాబ్ధిం ప్రణమత గోవిందం పరమానందమ్ ॥ 8 ॥
భావం: దూడ రూపంలో వచ్చిన రాక్షసుడిని (వత్సాసురుని) చంపినవాడు, గోవులను కాపాడేవాడు, భక్తుల కోరికలు తీర్చేవాడు, శరదృతువు నాటి చంద్రుడి వంటి ముఖము గలవాడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ పరమానంద గోవిందునికి వందనము.
గోవిందాష్టకమేతదధీతే గోవిందార్పితచేతా యః ।
గోవిందాచ్యుత మాధవ విష్ణో గోకులనాయక కృష్ణేతి ।
గోవిందాంఘ్రి సరోజధ్యానసుధాజలధౌతసమస్తాఘః ।
గోవిందం పరమానందామృతమంతస్థం స తమభ్యేతి ॥
భావం: పుణ్యప్రదమైన ఈ గోవిందాష్టకాన్ని ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే నిద్రలేచి గోవిందుడిని మనసులో స్మరిస్తూ ఎవరు చదువుతారో, వారు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తులవుతారు.
Also Read: Madhurashtakam
Benefits of Chanting Govinda Ashtakam
ఈ స్తోత్ర పఠనం వల్ల ఇహపర సుఖాలు లభిస్తాయి:
తెలుగులో:
- మానసిక ప్రశాంతత: ఒత్తిడి, ఆందోళనల నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది.
- ఆరోగ్యం: సాత్విక ప్రకంపనల వల్ల శారీరక శక్తి పెరుగుతుంది.
- సంపద: అష్టైశ్వర్యాలు చేకూరుతాయి, దారిద్ర్యం తొలగుతుంది.
- రక్షణ: దుష్టశక్తులు, చెడు దృష్టి నుండి భగవంతుడు రక్షిస్తాడు.
- జ్ఞానం: వేదాంత పరమైన అవగాహన, ఏకాగ్రత పెరుగుతాయి.
In English:
- Mental Peace: Relieves stress and grants tranquility.
- Health: Improves vitality through divine vibrations.
- Wealth: Bestows prosperity and removes financial obstacles.
- Protection: Offers a shield against negative energies and enemies.
- Spiritual Growth: Leads to liberation and grants wisdom.
ఎలా పఠించాలి? (How to Chant)
- సమయం: ఉదయాన్నే సూర్యోదయానికి ముందు (బ్రాహ్మీ ముహూర్తం) లేదా సాయంత్రం దీపారాధన సమయంలో చదవడం అత్యంత శుభకరం.
- సంఖ్య: ప్రతిరోజూ కనీసం ఒక్కసారి చదవాలి. వీలైతే 3 లేదా 8 సార్లు పఠించడం విశేష ఫలితాన్నిస్తుంది.
- దిశ: తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశకు ముఖం చేసి కూర్చుని పఠించాలి.
- శుచి: శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి, వీలైతే పూజా మందిరంలో శ్రీకృష్ణుని పటం ముందు కూర్చోవాలి.
- సంకల్పం: “గోవిందా! నా బుద్ధిని నీయందు నిలిపి, నన్ను పాప విముక్తుడిని చేయి” అని మనసులో ప్రార్థించి ప్రారంభించాలి.
నియమాలు (Do’s and Don’ts)
చేయవలసినవి:
- అక్షర దోషాలు లేకుండా స్పష్టంగా పలకాలి.
- చదివేటప్పుడు భగవంతుని లీలలను మనసులో తలచుకోవాలి.
- పూర్తి ఏకాగ్రతతో, భక్తితో చదవాలి.
చేయకూడనివి:
- మాంసాహారం సేవించిన రోజున ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించకూడదు.
- మధ్యలో ఆపుతూ, ఇతర విషయాలు మాట్లాడుతూ చదవకూడదు.
ఎవరు చదవవచ్చు?
- విద్యార్థులు: జ్ఞాపకశక్తి, తెలివితేటలు పెరగడానికి గోవిందుని అనుగ్రహం అవసరం.
- గర్భిణీ స్త్రీలు: పుట్టబోయే బిడ్డ ఆరోగ్యంగా, జ్ఞానిగా పుట్టడానికి ఈ స్తోత్రం అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది.
- ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్నవారు: అప్పుల బాధలు తొలగడానికి భక్తితో పఠించాలి.
- భయం ఉన్నవారు: మృత్యు భయం లేదా శత్రు భయం ఉన్నవారు ఈ స్తోత్రాన్ని కవచంలా భావించి పఠించవచ్చు.
ముగింపు
గోవింద నామం పరమౌషధం. మనసు ఎంత కల్లోలంగా ఉన్నా, గోవిందాష్టకాన్ని పఠిస్తే ఆ పరమాత్మ నీడలో ఉన్న అనుభూతి కలుగుతుంది. భగవంతుడిని కేవలం కోరికల కోసమే కాకుండా, ఆయన మీద ప్రేమతో స్మరిస్తే ఆ గోవిందుడు మనల్ని ఎల్లవేళలా వెన్నంటి ఉంటాడు. ఈ రోజు నుండే ఈ పవిత్ర స్తోత్రాన్ని పఠించడం ప్రారంభించి మీ జీవితాన్ని ధన్యం చేసుకోండి.
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ!
Also Read: Angaraka Stotram
