హనుమాన్ చాలీసా అనేది గోస్వామి తులసీదాస్ గారు రచించిన పరమ పవిత్రమైన స్తోత్రం. ‘చాలీసా’ అంటే హిందీలో నలభై అని అర్థం. ఈ స్తోత్రంలో 40 చౌపాయిలు (పద్య పాదాలు) ఉంటాయి కాబట్టి దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఇది రామ భక్త హనుమంతుని కీర్తిస్తూ సాగే అద్భుత రచన. భయం, ఆందోళన, గ్రహ దోషాలు తొలగి ఆత్మవిశ్వాసం పెరగడానికి ఇది ఒక కవచంలా పనిచేస్తుంది.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా – ప్రతి పదార్థ తాత్పర్యం
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 1
జయ హనుమాన జ్ఞాన గుణ సాగర ।
జయ కపీశ తిహు లోక ఉజాగర ॥ 1 ॥
తాత్పర్యం: జ్ఞానానికి, సద్గుణాలకు సముద్రుడవైన ఓ హనుమా! నీకు జయము. మూడు లోకాలను తన కీర్తితో వెలిగించే వానర దేవా! నీకు జయము.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 2
రామదూత అతులిత బలధామా ।
అంజని పుత్ర పవనసుత నామా ॥ 2 ॥
తాత్పర్యం: సాటిలేని బలము గల రాముని దూతవు నీవు. అంజనీ పుత్రుడివి, పవనసుతుడవు అని పిలువబడే ఓ ఆంజనేయా! నీకు నమస్కారం.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 3
మహావీర విక్రమ బజరంగీ ।
కుమతి నివార సుమతి కే సంగీ ॥3 ॥
తాత్పర్యం: నీవు గొప్ప వీరుడివి, వజ్రం వంటి శరీరం గలవాడివి. నీవు చెడు బుద్ధిని తొలగించి, మంచి బుద్ధిని ఇచ్చేవాడవు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 4
కంచన వరణ విరాజ సువేశా ।
కానన కుండల కుంచిత కేశా ॥ 4 ॥
తాత్పర్యం: బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోయే అందమైన రూపం నీది. నీ చెవులకు కుండలాలు, నీ తలకట్టున ఉంగరాల జుట్టు ఎంతో శోభనిస్తున్నాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 5
హాథవజ్ర ఔ ధ్వజా విరాజై । [ఔరు]
కాంథే మూంజ జనేవూ సాజై ॥ 5॥
తాత్పర్యం: నీ చేతులలో వజ్రాయుధం, ధ్వజం మెరుస్తున్నాయి. నీ భుజంపై ముంజ గడ్డితో చేసిన జంధ్యం శోభిస్తోంది.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 6
శంకర సువన కేసరీ నందన ।
తేజ ప్రతాప మహాజగ వందన ॥ 6 ॥
తాత్పర్యం: నీవు శివుని అంశవు, కేసరి పుత్రుడివి. నీ తేజస్సు మరియు ప్రతాపం ఈ లోకమంతా పూజింపబడుతున్నాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 7
విద్యావాన గుణీ అతి చాతుర ।
రామ కాజ కరివే కో ఆతుర ॥ 7 ॥
తాత్పర్యం: నీవు గొప్ప విద్యావంతుడివి, సద్గుణశీలివి, మహా చతురుడివి. శ్రీరాముని కార్యాలను నిర్వహించడానికి ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటావు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 8
ప్రభు చరిత్ర సునివే కో రసియా ।
రామలఖన సీతా మన బసియా ॥ 8॥
తాత్పర్యం: రామ చరిత్రను వినడంలో నీకు ఎంతో ఆసక్తి. శ్రీరామ, లక్ష్మణ, సీతా మాతలు ఎల్లప్పుడూ నీ హృదయంలో నివసిస్తారు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 9
సూక్ష్మ రూపధరి సియహి దిఖావా ।
వికట రూపధరి లంక జలావా ॥ 9 ॥
తాత్పర్యం: అతి సూక్ష్మ రూపంలో సీతాదేవికి కనిపించావు. భయంకరమైన రూపంతో లంకను దహనం చేశావు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 10
భీమ రూపధరి అసుర సంహారే ।
రామచంద్ర కే కాజ సంవారే ॥ 10 ॥
తాత్పర్యం: అతి పెద్ద రూపం దాల్చి రాక్షసులను సంహరించావు. ఈ విధంగా శ్రీరామచంద్రుని కార్యాలన్నీ విజయవంతంగా పూర్తి చేశావు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 11
లాయ సంజీవన లఖన జియాయే ।
శ్రీ రఘువీర హరషి ఉరలాయే ॥ 11 ॥
తాత్పర్యం: సంజీవనిని తెచ్చి లక్ష్మణుని ప్రాణాలను కాపాడావు. అందుకు సంతోషించిన శ్రీరాముడు నిన్ను ప్రేమతో కౌగిలించుకున్నాడు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 12
రఘుపతి కీన్హీ బహుత బడాయీ (ఈ) ।
తుమ మమ ప్రియ భరత సమ భాయీ ॥ 12 ॥
తాత్పర్యం: శ్రీరాముడు నిన్ను ఎంతో కొనియాడాడు. నీవు నాకు నా తమ్ముడు భరతునితో సమానమైన ప్రియమైన వాడివి అని ప్రశంసించాడు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 13
సహస్ర వదన తుమ్హరో యశగావై ।
అస కహి శ్రీపతి కంఠ లగావై ॥ 13 ॥
తాత్పర్యం: వెయ్యి ముఖాలు కల ఆదిశేషుడు కూడా నీ కీర్తిని గానం చేస్తాడు అని చెబుతూ శ్రీరాముడు నిన్ను హత్తుకున్నాడు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 14
సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీశా ।
నారద శారద సహిత అహీశా ॥ 14 ॥
తాత్పర్యం: సనకాది మునులు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, నారదుడు, సరస్వతీ దేవి, ఆదిశేషుడు కూడా నీ కీర్తిని గానం చేస్తున్నారు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 15
యమ కుబేర దిగపాల జహాం తే ।
కవి కోవిద కహి సకే కహాం తే ॥ 15 ॥
తాత్పర్యం: యముడు, కుబేరుడు, దిక్పాలకులు, కవులు, పండితులు నీ గొప్పతనాన్ని పూర్తిగా వర్ణించలేరు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 16
తుమ ఉపకార సుగ్రీవహి కీన్హా ।
రామ మిలాయ రాజపద దీన్హా ॥ 16 ॥
తాత్పర్యం: నీవు సుగ్రీవునికి ఎంతో ఉపకారం చేశావు. అతడిని శ్రీరామునితో కలిపి, తిరిగి రాజ్యము వచ్చేలా చేశావు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 17
తుమ్హరో మంత్ర విభీషణ మానా ।
లంకేశ్వర భయే సబ జగ జానా ॥ 17 ॥
తాత్పర్యం: నీ సలహాను పాటించడం వల్లే విభీషణుడు లంకకు రాజు అయ్యాడని లోకమంతా తెలుసు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 18
యుగ సహస్ర యోజన పర భానూ ।
లీల్యో తాహి మధుర ఫల జానూ ॥ 18 ॥
తాత్పర్యం: వేల యోజనాల దూరంలో ఉన్న సూర్యుడిని ఒక మధురమైన పండు అనుకుని, సునాయాసంగా మింగడానికి ప్రయత్నించావు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 19
ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాహీ ।
జలధి లాంఘి గయే అచరజ నాహీ ॥ 19 ॥
తాత్పర్యం: శ్రీరాముని ఉంగరాన్ని నోటిలో ఉంచుకుని సముద్రాన్ని దాటడం నీకు పెద్ద ఆశ్చర్యం ఏమీ కాదు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 20
దుర్గమ కాజ జగత కే జేతే ।
సుగమ అనుగ్రహ తుమ్హరే తేతే ॥ 20 ॥
తాత్పర్యం: ఈ లోకంలో సాధించలేము అనుకునే కఠినమైన పనులైనా సరే, నీ అనుగ్రహం ఉంటే ఎంతో సులభంగా పూర్తవుతాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 21
రామ దుఆరే తుమ రఖవారే ।
హోత న ఆజ్ఞా బిను పైసారే ॥ 21 ॥
తాత్పర్యం: నీవు రామ ద్వారానికి కాపలాదారుడివి. నీ అనుమతి లేనిదే ఎవరూ శ్రీరాముని అనుగ్రహాన్ని పొందలేరు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 22
సబ సుఖ లహై తుమ్హారీ శరణా ।
తుమ రక్షక కాహూ కో డర నా ॥ 22 ॥
తాత్పర్యం: నిన్ను శరణు కోరిన వారికి అన్ని సుఖాలు లభిస్తాయి. నీవు రక్షకుడిగా ఉన్నప్పుడు ఎవరికీ భయపడాల్సిన పని లేదు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 23
ఆపన తేజ సమ్హారో ఆపై ।
తీనోం లోక హాంక తే కాంపై ॥ 23 ॥
తాత్పర్యం: నీ వేగాన్ని, వెలుగును నీవు మాత్రమే అదుపు చేయగలవు. నీ గర్జనకు మూడు లోకాలు వణికిపోతాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 24
భూత పిశాచ నికట నహి ఆవై ।
మహవీర జబ నామ సునావై ॥ 24 ॥
తాత్పర్యం: మహావీర హనుమాన్ అనే నీ నామాన్ని జపించే చోట భూత ప్రేత పిశాచాలు దరి చేరడానికి భయపడతాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 25
నాసై రోగ హరై సబ పీరా ।
జపత నిరంతర హనుమత వీరా ॥ 25 ॥
తాత్పర్యం: నిరంతరం హనుమంతుని నామాన్ని జపించే వారికి రోగాలు నశిస్తాయి, బాధలు తొలగిపోతాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 26
సంకట సే హనుమాన ఛుడావై ।
మన క్రమ వచన ధ్యాన జో లావై ॥ 26 ॥
తాత్పర్యం: మనసుతో, మాటతో, కర్మతో ఎవరైతే హనుమంతుడిని ధ్యానిస్తారో, వారిని ఆయన అన్ని రకాల కష్టాల నుండి రక్షిస్తారు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 27
సబ పర రామ తపస్వీ రాజా ।
తినకే కాజ సకల తుమ సాజా ॥ 27
తాత్పర్యం: అందరికంటే గొప్పవాడైన రాముని కార్యాలన్నిటినీ నీవు చక్కబెట్టావు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 28
ఔర మనోరథ జో కోయి లావై ।
తాసు అమిత జీవన ఫల పావై ॥ 28 ॥
తాత్పర్యం: ఇంకా ఎవరైనా తమ కోరికలను నీకు విన్నవించుకుంటే, వారు ఊహించని అద్భుతమైన ఫలాలను పొందుతారు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 29
చారో యుగ ప్రతాప తుమ్హారా ।
హై పరసిద్ధ జగత ఉజియారా ॥ 29 ॥
తాత్పర్యం: నాలుగు యుగాలలోనూ నీ ప్రతాపం ప్రసిద్ధి చెందింది. నీ కీర్తి లోకమంతా వెలుగులు నింపుతోంది.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 30
సాధు సంత కే తుమ రఖవారే ।
అసుర నికందన రామ దులారే ॥ 30 ॥
తాత్పర్యం: నీవు సజ్జనులను కాపాడేవాడివి, రాక్షసులను అంతం చేసేవాడివి మరియు శ్రీరామునికి అత్యంత ప్రియమైన వాడివి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 31
అష్ఠసిద్ధి నవ నిధి కే దాతా ।
అస వర దీన్హ జానకీ మాతా ॥ 31 ॥
తాత్పర్యం: ఎనిమిది సిద్ధులను, తొమ్మిది నిధులను ఇతరులకు ప్రసాదించగల శక్తి నీకు ఉంది. ఈ వరాన్ని సీతామాత నీకు ప్రసాదించింది.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 32
రామ రసాయన తుమ్హారే పాసా ।
సదా రహో రఘుపతి కే దాసా ॥ 32 ॥
తాత్పర్యం: శ్రీరాముని భక్తి అనే ఔషధం ఎల్లప్పుడూ నీ దగ్గరే ఉంటుంది. నీవు నిరంతరం రామదాసుడిగానే ఉంటావు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 33
తుమ్హరే భజన రామకో పావై ।
జన్మ జన్మ కే దుఖ బిసరావై ॥ 33 ॥
తాత్పర్యం: నిన్ను భజిస్తే శ్రీరాముని అనుగ్రహం లభిస్తుంది. జన్మజన్మల దుఃఖాలు తొలగిపోతాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 34
అంత కాల రఘుపతి పురజాయీ ।
జహాం జన్మ హరిభక్త కహాయీ ॥ 34 ॥
తాత్పర్యం: చివరి కాలంలో వైకుంఠానికి చేరుకుంటారు. ఒకవేళ మళ్ళీ జన్మ అంటూ ఉంటే, వారు భగవంతుని భక్తులుగానే జన్మిస్తారు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 35
ఔర దేవతా చిత్త న ధరయీ ।
హనుమత సేయి సర్వ సుఖ కరయీ ॥ 35 ॥
తాత్పర్యం: ఇతర దేవతలను ధ్యానించకపోయినా, కేవలం హనుమంతుడిని సేవిస్తేనే అన్ని సుఖాలు లభిస్తాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 36
సంకట క(హ)టై మిటై సబ పీరా ।
జో సుమిరై హనుమత బల వీరా ॥ 36 ॥
తాత్పర్యం: బలవంతుడైన హనుమంతుడిని స్మరిస్తే అన్ని కష్టాలు, బాధలు మటుమాయం అవుతాయి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 37
జై జై జై హనుమాన గోసాయీ ।
కృపా కరహు గురుదేవ కీ నాయీ ॥ 37 ॥
తాత్పర్యం: ఓ హనుమా! నీకు జయం. నా గురువు వలె నాపై కృప చూపించు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 38
యహ శత వార పాఠ కర కోయీ ।
ఛూటహి బంది మహా సుఖ హోయీ ॥ 38 ॥
తాత్పర్యం: ఎవరైతే ఈ చాలీసాను వందసార్లు పారాయణం చేస్తారో, వారు బంధనాల నుండి విముక్తులై గొప్ప సుఖాన్ని పొందుతారు.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 39
జో యహ పడై హనుమాన చాలీసా ।
హోయ సిద్ధి సాఖీ గౌరీశా ॥ 39
తాత్పర్యం: ఎవరైతే ఈ హనుమాన్ చాలీసాను చదువుతారో, వారికి అన్ని కార్యాలలో సిద్ధి కలుగుతుంది. దీనికి సాక్షాత్తు ఆ శివుడే సాక్షి.
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా శ్లోకం 40
తులసీదాస సదా హరి చేరా ।
కీజై నాథ హృదయ మహ డేరా ॥ 40 ॥
తాత్పర్యం: తులసీదాసు ఎల్లప్పుడూ దేవుని సేవకుడే. ఓ స్వామీ! నీవు నా హృదయంలో స్థిరంగా నివసించు.
Also Read: Ganapati Atharvashirsha
Benefits of Chanting Hanuman Chalisa
హనుమాన్ చాలీసా పారాయణం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు అపారం:
- మానసిక ప్రశాంతత (Mental Peace): నిత్యం పారాయణం చేయడం వల్ల మనసులోని ఆందోళనలు తొలగి ప్రశాంతత లభిస్తుంది.
- ఆరోగ్యం (Health): దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది. శారీరక శక్తి పెరుగుతుంది.
- ఆర్థికాభివృద్ధి (Wealth): అప్పుల బాధలు తొలగి, వృత్తి వ్యాపారాల్లో లాభాలు చేకూరుతాయి.
- రక్షణ (Protection): శత్రు భయం, భూత ప్రేత భయాలు మరియు గ్రహ దోషాల నుండి (ముఖ్యంగా శని ప్రభావం నుండి) రక్షణ లభిస్తుంది.
- ఆత్మవిశ్వాసం (Self-confidence): ఏ పనినైనా ధైర్యంగా చేసే శక్తి కలుగుతుంది. భయం పోయి ధైర్యం పెరుగుతుంది.
పారాయణ నియమాలు (How to Chant)
- సమయం: ఉదయం స్నానం చేసిన తర్వాత లేదా సాయంత్రం వేళల్లో చదవడం ఉత్తమం. శనివారం మరియు మంగళవారం విశేషమైన రోజులు.
- సంఖ్య: రోజుకు కనీసం 1 లేదా 3 లేదా 7 లేదా 11 సార్లు చదవవచ్చు. తీవ్రమైన సమస్యలు ఉన్నవారు 108 సార్లు పారాయణం చేయడం విశేష ఫలితాన్నిస్తుంది.
- దిశ: వీలైతే తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశకు అభిముఖంగా కూర్చుని చదవాలి.
- శుచి: స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి చదవాలి.
- దీపం: పారాయణ చేసే ముందు హనుమంతుని పటము ముందు నెయ్యితో లేదా నువ్వుల నూనెతో దీపం వెలిగించడం శుభప్రదం.
- సంకల్పం: చదివే ముందు మీ కోరికను లేదా సమస్యను స్వామికి విన్నవించుకుని పారాయణ ప్రారంభించాలి.
జాగ్రత్తలు (Do’s and Don’ts)
- చదివేటప్పుడు ఏకాగ్రతతో, భక్తితో చదవాలి. కేవలం త్వరగా పూర్తి చేయాలనే ఆత్రుత వద్దు.
- అక్షర దోషాలు లేకుండా స్పష్టంగా పలకడానికి ప్రయత్నించండి.
- మద్యపానం, మాంసాహారం వంటి అలవాట్లకు దూరంగా ఉన్నప్పుడు పారాయణం చేయడం అత్యంత శక్తివంతం.
- మధ్యలో లేవకుండా, ఎవరితోనూ మాట్లాడకుండా పారాయణం పూర్తి చేయాలి.
ఎవరు చదవవచ్చు?
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసాను కుల, మత, లింగ భేదం లేకుండా ఎవరైనా చదవవచ్చు:
- విద్యార్థులు: జ్ఞాపకశక్తి మరియు ఏకాగ్రత పెరగడానికి.
- గర్భిణీ స్త్రీలు: పుట్టబోయే బిడ్డ ఆరోగ్యంగా, ధైర్యవంతుడిగా ఉండటానికి.
- బాధితులు: అనారోగ్యం, అప్పుల బాధలు, కోర్టు సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్న వారు.
- ప్రయాణికులు: ప్రమాదాల నుండి రక్షణ కోసం.
ముగింపు
హనుమంతుడు చిరంజీవి. భక్తితో పిలిస్తే పలికే దైవం. హనుమాన్ చాలీసా కేవలం స్తోత్రం మాత్రమే కాదు, అది ఒక దివ్యౌషధం. నమ్మకంతో ప్రతిరోజూ దీనిని పారాయణం చేయండి, మీ జీవితంలో జరిగే అద్భుత మార్పులను గమనించండి. ఆ రామభక్తుని అనుగ్రహం మనందరిపై ఉండాలని కోరుకుంటూ…
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః
Also Read: Sankata Nasana Ganesha Stotram
