వాషింగ్టన్: ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి మూతపడకుండా చూడటం ఇప్పుడు అమెరికాకు ప్రాధాన్యతగా మారింది. ఇరాన్ హెచ్చరికల నేపథ్యంలో, ఈ మార్గాన్ని సురక్షితంగా ఉంచడానికి ట్రంప్ ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యల వెనుక ఉన్న 5 ప్రధాన ఉద్దేశాలు ఇవే:
- గ్లోబల్ ఆయిల్ ప్రైస్ స్టెబిలిటీ (చమురు ధరల నియంత్రణ): ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే ముడి చమురులో దాదాపు 20% ఈ జలసంధి ద్వారానే వెళ్తుంది. ఇది మూతపడితే చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. అమెరికాలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపులో ఉంచడానికి మరియు గ్లోబల్ మార్కెట్లో ధరలు పెరగకుండా చూడటానికి ఈ మార్గాన్ని తెరిచి ఉంచడం ట్రంప్ మొదటి లక్ష్యం.
- ఇరాన్పై ఆర్థిక ఒత్తిడి: జలసంధిపై పట్టు సాధించాలని చూస్తున్న ఇరాన్ ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడం ద్వారా, ఆ దేశాన్ని దౌత్యపరంగా ఒంటరిని చేయాలని ట్రంప్ భావిస్తున్నారు. గడువు పొడిగింపు ద్వారా మిత్రదేశాలతో కలిసి ఇరాన్పై మరింత ఆర్థిక ఆంక్షలు విధించే అవకాశం దక్కుతుంది.
- మిత్రదేశాల భరోసా (సౌదీ, యూఏఈ, భారత్): ఈ మార్గం ద్వారా చమురు దిగుమతి చేసుకునే భారత్ వంటి దేశాలకు మరియు ఎగుమతి చేసే గల్ఫ్ దేశాలకు అమెరికా రక్షణ కవచంలా ఉంటుందని భరోసా ఇవ్వడం ట్రంప్ వ్యూహం. దీనివల్ల మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికా ప్రాబల్యం పెరుగుతుంది.
- అమెరికా ఇంధన ఎగుమతులకు మార్గం: అమెరికా ఇప్పుడు కేవలం చమురు దిగుమతిదారు మాత్రమే కాదు, పెద్ద ఎత్తున ఎగుమతి కూడా చేస్తోంది. హోర్ముజ్ జలసంధి సురక్షితంగా ఉంటేనే అమెరికా చమురు కంపెనీలు తమ వ్యాపారాన్ని అంతర్జాతీయంగా విస్తరించుకోవడానికి వీలవుతుంది.
- యుద్ధ నివారణ – ‘డీల్ మేకింగ్’ అవకాశం: నేరుగా యుద్ధానికి వెళ్లకుండా, ఇలాంటి వ్యూహాత్మక గడువులను ఉపయోగించి ఇరాన్ను చర్చల టేబుల్ వద్దకు తీసుకురావాలని ట్రంప్ యోచిస్తున్నారు. తనదైన శైలిలో ఒక భారీ ‘డీల్’ కుదుర్చుకోవడం ద్వారా ఈ ప్రాంతంలో శాంతిని నెలకొల్పడం ఆయన అంతిమ లక్ష్యం.
స్టాక్ మార్కెట్లపై ప్రభావం: ట్రంప్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్లు కొంత ఊరట చెందాయి. యుద్ధ భయంతో కుప్పకూలుతున్న మార్కెట్లు, ఈ గడువు పొడిగింపుతో మళ్ళీ పుంజుకునే అవకాశం ఉందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఎనర్జీ మరియు లాజిస్టిక్స్ రంగ షేర్లపై దీని ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
