మధ్యప్రాచ్యం మరోసారి యుద్ధ మేఘాల నీడలోకి వెళ్ళింది. అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య ముదురుతున్న వైరం ఇప్పుడు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముప్పుగా మారింది. అత్యంత వ్యూహాత్మకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ దళాలు మూసివేయడంతో, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు సరఫరా ఒక్కసారిగా నిలిచిపోయింది. దీని ప్రభావంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరలు భారీగా పెరిగే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
సంక్షోభానికి కారణం ఏమిటి? గత 24 గంటల్లో చోటుచేసుకున్న అనూహ్య పరిణామాలు ఈ ఉద్రిక్తతలకు దారితీశాయి. అంతర్జాతీయ ఆంక్షలను ధిక్కరించి ప్రయాణిస్తోందన్న ఆరోపణతో అమెరికా నౌకాదళం ఒక ఇరాన్ కార్గో నౌకను అదుపులోకి తీసుకుంది. దీనిని ఇరాన్ తీవ్రంగా ఖండించింది. తన సార్వభౌమాధికారాన్ని అమెరికా సవాలు చేస్తోందని ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తూ, హోర్ముజ్ జలసంధిని అడ్డుకుంటూ తన యుద్ధ నౌకలను మోహరించింది.
శాంతి చర్చలకు విఘాతం అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ యంత్రాంగం మరియు ఇరాన్ ప్రతినిధుల మధ్య పాకిస్థాన్ వేదికగా జరగాల్సిన ‘ఇస్లామాబాద్ చర్చలు’ తాజా పరిణామాలతో రద్దయ్యాయి. పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ శాంతి కోసం చేసిన విజ్ఞప్తిని ఇరు దేశాలు ప్రస్తుతానికి తోసిపుచ్చాయి. చర్చల కంటే తమ దేశ ప్రయోజనాలే ముఖ్యమని ఇరాన్ స్పష్టం చేయడంతో దౌత్య మార్గాలు మూసుకుపోయాయి.
ప్రపంచంపై ప్రభావం ప్రపంచవ్యాప్త చమురు రవాణాలో సుమారు 30% ఈ జలసంధి గుండానే జరుగుతుంది.
- చమురు ధరలు: అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ఇప్పటికే బ్యారెల్కు $100 మార్కును దాటి దూసుకుపోతున్నాయి.
- భారతదేశంపై ప్రభావం: భారత్ తన అవసరాల కోసం అత్యధికంగా ఈ మార్గంపైనే ఆధారపడుతుంది. సరఫరా నిలిచిపోతే దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరగడంతో పాటు నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు కూడా భారీగా పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
- స్టాక్ మార్కెట్లు: యుద్ధ భయంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్టాక్ మార్కెట్లు భారీ నష్టాలను చవిచూస్తున్నాయి.
తదుపరి పరిణామాలు అమెరికా తన మిత్రదేశాల రక్షణ కోసం అదనపు బలగాలను మధ్యప్రాచ్యానికి తరలిస్తోంది. మరోవైపు ఇరాన్ తన క్షిపణి వ్యవస్థలను సిద్ధం చేసినట్లు సమాచారం. ఈ వివాదం గనుక యుద్ధానికి దారితీస్తే, అది ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యానికి (Global Recession) దారితీస్తుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఐక్యరాజ్యసమితి వెంటనే జోక్యం చేసుకుని ఇరు దేశాల మధ్య శాంతిని నెలకొల్పాలని అంతర్జాతీయ సమాజం కోరుతోంది.
