వాషింగ్టన్/తేహ్రాన్: పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న ఉద్రిక్తతల మధ్య అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మరోసారి తన దూకుడును ప్రదర్శించారు. ఇరాన్ యొక్క ప్రధాన చమురు ఎగుమతి కేంద్రమైన ‘ఖార్గ్ ఐలాండ్’ (Kharg Island) పై నియంత్రణ సాధించే అంశాన్ని అమెరికా పరిశీలించవచ్చని ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో పెను సంచలనం సృష్టిస్తున్నాయి.
ఏమిటీ ఖార్గ్ ఐలాండ్? ఎందుకింత ప్రాధాన్యత?
పర్షియన్ గల్ఫ్ తీరంలో ఉన్న ఖార్గ్ ఐలాండ్ ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముక వంటిది. ఇరాన్ ఎగుమతి చేసే ముడి చమురులో దాదాపు 90 శాతం వాటా ఈ టెర్మినల్ నుండే వెళ్తుంది. ఈ ద్వీపంపై దాడి జరిగినా లేదా దీనిని స్వాధీనం చేసుకున్నా ఇరాన్ ఖజానా ఖాళీ అవ్వడం ఖాయం. అందుకే దీనిని ఇరాన్ యొక్క ‘ఆర్థిక జీవనాడి’ (Economic Lifeline) అని పిలుస్తారు.
ట్రంప్ వ్యూహం: ‘గరిష్ట ఒత్తిడి’ (Maximum Pressure)
గతంలో అణు ఒప్పందం నుండి వైదొలిగిన ట్రంప్, తన రెండో విడత పాలనలో ఇరాన్ను పూర్తిగా అణచివేయాలని చూస్తున్నారు. ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమాలను విరమించుకోకపోతే, కేవలం ఆర్థిక ఆంక్షలకే పరిమితం కాకుండా, నేరుగా వారి చమురు వనరులనే అమెరికా తన స్వాధీనంలోకి తీసుకుంటుందనే సంకేతాలను ఆయన ఇచ్చారు. “అవసరమైతే ఆ ద్వీపాన్ని మనం తీసుకోవచ్చు” (We could take the island) అని ట్రంప్ చేసిన సూచన, ఇరాన్ను చర్చల మేజా వద్దకు రప్పించే వ్యూహంలో భాగమని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
ప్రపంచ మార్కెట్పై ప్రభావం
ట్రంప్ వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్ ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడింది.
- చమురు ధరల పెరుగుదల: ఖార్గ్ ఐలాండ్పై సైనిక చర్య లేదా దిగ్బంధనం జరిగితే ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సరఫరాకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడుతుంది.
- భారత్పై ప్రభావం: చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే భారతదేశం వంటి దేశాలకు ఇది పెద్ద సవాలుగా మారనుంది. రూపాయి విలువ పడిపోవడంతో పాటు ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
ఇరాన్ స్పందన
ట్రంప్ వ్యాఖ్యలపై ఇరాన్ తీవ్రంగా స్పందించింది. తమ భూభాగంపై లేదా ఆస్తులపై దాడి జరిగితే తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయని హెచ్చరించింది. హార్ముజ్ జలసంధిని మూసివేస్తామని, దీనివల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థే కుప్పకూలుతుందని ప్రతిఘటన సంకేతాలను పంపింది.
ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఈ హెచ్చరికను అమలు చేస్తుందా లేదా అనేది వేచి చూడాలి. అయితే, ఈ ప్రకటనతో పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు మరింత దట్టంగా కమ్ముకున్నాయి. అమెరికా తన మిత్రదేశాలైన ఇజ్రాయెల్ మరియు సౌదీ అరేబియాతో కలిసి ఈ ప్రాంతంలో కొత్త సమీకరణాలకు తెరలేపే అవకాశం ఉంది
