బీజింగ్/న్యూఢిల్లీ: ప్రపంచ కృత్రిమ మేధ (AI) రంగంలో సంచలనాలు సృష్టిస్తూ, చాట్జిపిటి (ChatGPT) కి గట్టి పోటీనిస్తున్న చైనీస్ AI స్టార్టప్ ‘డీప్సీక్’ (DeepSeek) ఊహించని సాంకేతిక విపత్తును ఎదుర్కొంది. గత ఆదివారం రాత్రి నుండి సోమవారం ఉదయం వరకు సుమారు 7 గంటల పాటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా డీప్సీక్ సేవలు పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి. సంస్థ చరిత్రలోనే ఇది అత్యంత సుదీర్ఘమైన మరియు భారీ అంతరాయంగా టెక్ నిపుణులు అభివర్ణిస్తున్నారు.
ఏం జరిగింది? అంతరాయం కాలక్రమం (Timeline of Outage)
ఆదివారం రాత్రి సుమారు 9:35 గంటల (IST) ప్రాంతంలో డీప్సీక్ వెబ్సైట్ మరియు మొబైల్ అప్లికేషన్లలో లోపాలు తలెత్తాయి. యూజర్లు ప్రాంప్ట్లు పంపినప్పుడు “సర్వర్ బిజీ” లేదా “నెట్వర్క్ ఎర్రర్” అనే సందేశాలు కనిపించాయి.
- మొదటి దశ: సమస్య మొదలైన రెండు గంటలకే సాంకేతిక బృందం రంగంలోకి దిగి సర్వీసులను పునరుద్ధరించినట్లు ప్రకటించింది.
- రెండో దశ: అయితే, కొద్ది నిమిషాల వ్యవధిలోనే మళ్లీ సర్వర్లు కుప్పకూలాయి. ఈసారి సమస్య మరింత తీవ్రంగా మారి, సోమవారం ఉదయం 10:30 గంటల వరకు కొనసాగింది.
- పరిష్కారం: దాదాపు 7 గంటల నిరంతర శ్రమ అనంతరం, డీప్సీక్ ఇంజనీర్లు వ్యవస్థను సాధారణ స్థితికి తీసుకువచ్చారు.
అంతరాయానికి గల కారణాలు: విశ్లేషణ
డీప్సీక్ యాజమాన్యం ఈ అంతరాయంపై స్పష్టమైన సాంకేతిక కారణాలను ఇంకా వెల్లడించలేదు. కానీ, టెక్ వర్గాల విశ్లేషణ ప్రకారం మూడు ప్రధాన కారణాలు ఉండవచ్చని తెలుస్తోంది:
- అత్యధిక ట్రాఫిక్ తాకిడి (Massive User Influx): ఇటీవల డీప్సీక్-V3 మోడల్ అత్యంత తక్కువ ఖర్చుతో అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇస్తుండటంతో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా యూజర్లు ఈ ప్లాట్ఫామ్కు క్యూ కట్టారు. అకస్మాత్తుగా పెరిగిన ఈ ట్రాఫిక్ను తట్టుకునే సామర్థ్యం ప్రస్తుత సర్వర్లకు లేకపోవడం వల్ల ఈ సమస్య తలెత్తి ఉండవచ్చు.
- డీప్సీక్-V4 అప్డేట్ ప్రయోగాలు: డీప్సీక్ తన తర్వాతి తరం మోడల్ ‘V4’ను లాంచ్ చేయడానికి సన్నాహాలు చేస్తోంది. ఈ అప్డేట్ ప్రక్రియలో భాగంగా ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్లో మార్పులు చేస్తున్నప్పుడు డేటాబేస్ లోపాలు తలెత్తి ఉండవచ్చు.
- సైబర్ దాడుల అనుమానం: చైనాకు చెందిన సంస్థ కావడం, అమెరికా టెక్ దిగ్గజాలకు సవాలు విసురుతుండటంతో.. డీప్సీక్ లక్ష్యంగా డిడోస్ (DDoS) దాడులు జరిగి ఉండవచ్చనే అనుమానాలను కూడా కొందరు నిపుణులు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
మార్కెట్ మరియు యూజర్లపై ప్రభావం
ఈ అంతరాయం కేవలం సామాన్య వినియోగదారులనే కాకుండా, డీప్సీక్ ఏపీఐ (API) ఆధారంగా పనిచేసే అనేక స్టార్టప్లు మరియు డెవలపర్లను కూడా ఇబ్బంది పెట్టింది.
- విశ్వసనీయత ప్రశ్నార్థకం: 99% పర్ఫెక్ట్ రికార్డు ఉన్న డీప్సీక్, ఇలా 7 గంటల పాటు ఆగిపోవడం దాని విశ్వసనీయతపై నీలి నీడలు కమ్మింది. ముఖ్యంగా బిజినెస్ యూజర్లు ప్రత్యామ్నాయాల వైపు చూసే అవకాశం ఉంది.
- టెక్ వార్: అమెరికా-చైనా మధ్య నడుస్తున్న AI యుద్ధంలో, ఇలాంటి అంతరాయాలు చైనా యొక్క టెక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లోపాలను ఎత్తిచూపుతున్నాయని పాశ్చాత్య మీడియా విశ్లేషిస్తోంది.
ఏదైనా సాంకేతిక వ్యవస్థ వేగంగా విస్తరిస్తున్నప్పుడు ఇటువంటి ‘గ్రోయింగ్ పెయిన్స్’ (Growing Pains) సహజం. అయితే, డీప్సీక్ వంటి అంతర్జాతీయ స్థాయి ప్లాట్ఫామ్ భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సంఘటనలు పునరావృతం కాకుండా తన సర్వర్ సామర్థ్యాన్ని మరియు భద్రతను మరింత పటిష్టం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఈ అవుటేజ్ టెక్ ప్రపంచానికి ఒక హెచ్చరిక: మనం ఎంతగా AIపై ఆధారపడుతున్నామో, అది విఫలమైనప్పుడు మన పనులు అంతగా ఆగిపోతాయని ఇది నిరూపించింది.
