న్యూఢిల్లీ: ఆధునిక యుద్ధం ఇప్పుడు క్షిపణుల నుండి డ్రోన్ల వైపు మళ్లింది. ముఖ్యంగా ఇరాన్ తయారు చేసిన ‘షాహెద్-136’ (Shahed-136) డ్రోన్లు ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియా మరియు ఉక్రెయిన్ యుద్ధ క్షేత్రాల్లో అత్యంత చర్చనీయాంశంగా మారాయి. వీటిని నిపుణులు “ఆకాశంలో ఎగిరే ఆత్మహుతి బాంబులు” (Kamikaze Drones) అని పిలుస్తున్నారు.
షాహెద్ డ్రోన్ల ప్రత్యేకతలు ఏమిటి?
- తక్కువ ఖర్చు – భారీ నష్టం: ఒక అత్యాధునిక క్షిపణి (Missile) తయారీకి కోట్లాది రూపాయలు ఖర్చవుతాయి. కానీ, ఒక షాహెద్ డ్రోన్ తయారీకి కేవలం $20,000 (సుమారు రూ. 17 లక్షలు) మాత్రమే ఖర్చవుతుంది. అంటే ఒక ఖరీదైన క్షిపణి ధరతో వందలాది డ్రోన్లను తయారు చేయవచ్చు.
- గుంపులుగా దాడి (Swarm Attacks): ఈ డ్రోన్ల ప్రధాన బలం వాటి సంఖ్య. ఒకేసారి పదుల సంఖ్యలో వీటిని ప్రయోగించినప్పుడు, శత్రువుల ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ (ఉదాహరణకు ఇజ్రాయెల్ యొక్క ఐరన్ డోమ్) అన్నింటినీ ఒకేసారి అడ్డుకోవడం కష్టమవుతుంది. కొన్ని డ్రోన్లు కూలిపోయినా, మిగిలినవి లక్ష్యాన్ని చేరుకుని విధ్వంసం సృష్టిస్తాయి.
- గుర్తించడం కష్టం: ఇవి తక్కువ ఎత్తులో ప్రయాణించడం మరియు చిన్న పరిమాణంలో ఉండటం వల్ల రాడార్ల కంటికి చిక్కడం చాలా కష్టం. అలాగే ఇవి సాధారణ ఇంజిన్ శబ్దంతో ప్రయాణిస్తాయి, దీనివల్ల వీటిని గుర్తించేలోపే లక్ష్యానికి చేరువవుతాయి.
అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్కు సవాలు: ఇరాన్ తన డ్రోన్ పరిజ్ఞానాన్ని రష్యా మరియు హౌతీ రెబల్స్ వంటి గ్రూపులకు అందించడం పట్ల అమెరికా ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. ఇజ్రాయెల్ వంటి దేశాలు తమ రక్షణ కోసం అత్యంత ఖరీదైన యాంటీ-మిసైల్ వ్యవస్థలను వాడుతున్నాయి. కానీ, కేవలం కొన్ని లక్షల విలువైన డ్రోన్ను కూల్చడానికి కోట్లాది రూపాయల విలువైన క్షిపణిని వాడటం ఆర్థికంగా పెద్ద నష్టమని రక్షణ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
భవిష్యత్తు యుద్ధ తంత్రం: “ఖరీదైన ఆయుధాల కంటే, సమర్థవంతమైన మరియు చౌకైన ఆయుధాలే యుద్ధ గమనాన్ని మారుస్తాయి” అనే సూత్రాన్ని షాహెద్ డ్రోన్లు నిరూపిస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో గల్ఫ్ ప్రాంతంలో లేదా ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో జరిగే యుద్ధాల్లో డ్రోన్ టెక్నాలజీ అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించబోతోంది.
టెక్నాలజీ అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ, చిన్న దేశాలు కూడా భారీ సైనిక శక్తి కలిగిన దేశాలను ఈ డ్రోన్ల ద్వారా ఎదుర్కోగలుగుతున్నాయి. ఇది ప్రపంచ రక్షణ సమీకరణాలను పూర్తిగా మార్చివేస్తోంది.
అంతర్జాతీయ రక్షణ రంగ వార్తలు మరియు టెక్నాలజీ అప్డేట్ల కోసం మా పేజీని అనుసరిస్తూ ఉండండి.
