కాలిఫోర్నియా/న్యూయార్క్: సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్ల మితిమీరిన వాడకం వల్ల కలిగే దుష్ప్రభావాలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చ జరుగుతున్న వేళ, అమెరికా కోర్టు ఒక సంచలన తీర్పునిచ్చింది. చిన్నతనంలో సోషల్ మీడియాకు బానిసవ్వడం (Social Media Addiction) వల్ల తన మానసిక ఆరోగ్యం దెబ్బతిన్నదని దాఖలైన కేసులో, కాలీ (Kaley) అనే యువతికి అనుకూలంగా తీర్పునిస్తూ సుమారు 6 మిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ. 50 కోట్లు) భారీ పరిహారాన్ని కోర్టు ఖరారు చేసింది.
ఎవరీ కాలీ? కేసు నేపథ్యం ఏమిటి? కాలీ అనే యువతి కేవలం 11 ఏళ్ల వయస్సులోనే ఇన్స్టాగ్రామ్, స్నాప్చాట్ వంటి ప్లాట్ఫారమ్లను వాడటం ప్రారంభించింది. ఈ యాప్లలోని అల్గారిథమ్లు తనను వ్యసనపరురాలిగా మార్చాయని, దీనివల్ల తను తీవ్రమైన డిప్రెషన్, నిద్రలేమి మరియు బాడీ డిస్మోర్ఫియా (శరీర ఆకృతిపై ఆందోళన) వంటి సమస్యలతో బాధపడినట్లు ఆమె కోర్టుకు వివరించింది. ఈ వ్యసనం వల్ల ఆమె చదువు దెబ్బతినడమే కాకుండా, ఆత్మహత్యాయత్నం కూడా చేసినట్లు పిటిషన్లో పేర్కొన్నారు.
టెక్ దిగ్గజాలపై ఆరోపణలు: మెటా (Meta), స్నాప్ ఇంక్ (Snap Inc) వంటి సంస్థలు తమ యాప్లను ఉద్దేశపూర్వకంగానే పిల్లలను ఆకర్షించేలా, వారికి వ్యసనాన్ని కలిగించేలా డిజైన్ చేశాయని కాలీ తరపు న్యాయవాదులు వాదించారు. ఈ యాప్లు పిల్లల మెదడుపై చూపే ప్రభావాన్ని ముందే తెలిసినప్పటికీ, లాభాల కోసం కంపెనీలు భద్రతా చర్యలను విస్మరించాయని కోర్టు ముందు ఆధారాలను ఉంచారు.
కోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు: ఈ కేసును విచారించిన జ్యూరీ, సోషల్ మీడియా కంపెనీల బాధ్యతారాహిత్యం వల్ల ఒక యువతి జీవితం చితికిపోయిందని అంగీకరించింది. ఈ తీర్పు కేవలం కాలీకి లభించిన విజయం మాత్రమే కాదని, పిల్లల భద్రతను విస్మరించే టెక్ కంపెనీలకు ఒక బలమైన హెచ్చరిక అని పేర్కొంది. ఇంత భారీ స్థాయిలో పరిహారం చెల్లించమని ఆదేశించడం సోషల్ మీడియా చరిత్రలో ఇదే మొదటిసారి కావడం గమనార్హం.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభావం: ఈ తీర్పు తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా సోషల్ మీడియా నియంత్రణపై డిమాండ్లు పెరిగాయి. ముఖ్యంగా టీనేజర్ల మానసిక ఆరోగ్యాన్ని రక్షించడానికి కఠినమైన చట్టాలు తీసుకురావాలని నిపుణులు కోరుతున్నారు. బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలు ఇప్పటికే 16 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు సోషల్ మీడియాను నిషేధించే దిశగా అడుగులు వేస్తున్నాయి.
ముగింపు: టెక్నాలజీ మన జీవితాలను సులభతరం చేస్తున్నప్పటికీ, అది వ్యసనంగా మారినప్పుడు ఎంతటి విపత్కర పరిణామాలకు దారితీస్తుందో ఈ కేసు నిరూపించింది. తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల డిజిటల్ అలవాట్లపై నిరంతరం నిఘా ఉంచాలని, కంపెనీలు తమ లాభాల కంటే వినియోగదారుల ఆరోగ్యంపై దృష్టి పెట్టాలని ఈ తీర్పు గుర్తు చేస్తోంది.
