శ్రీ గణపతి అథర్వశీర్షం అనేది అథర్వణ వేదానికి చెందిన ఒక ఉపనిషత్తు. ఇది గణపతి తత్త్వాన్ని సంపూర్ణంగా వివరించే దివ్య మంత్రం. ఇందులో గణేశుడిని కేవలం ఒక దేవతగా కాకుండా, సృష్టికి మూలమైన బ్రహ్మ స్వరూపంగా, పంచభూతాల సాక్షిగా స్తుతించడం జరుగుతుంది. ఇది కేవలం స్తోత్రం మాత్రమే కాదు, ఒక శక్తివంతమైన మంత్ర శాస్త్రం. దీనిని నిత్యం పఠించడం వల్ల ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతితో పాటు లౌకిక విజయాలు కూడా లభిస్తాయి.
శ్రీ గణపతి అథర్వశీర్షం – మంత్రం మరియు తాత్పర్యం
శ్లోకం
ఓం నమ॑స్తే గ॒ణప॑తయే ।
త్వమే॒వ ప్ర॒త్యక్షం॒ తత్త్వ॑మసి ।
త్వమే॒వ కే॒వలం॒ కర్తా॑ఽసి ।
త్వమే॒వ కే॒వలం॒ హర్తా॑ఽసి ।
త్వమే॒వ కే॒వలం॒ ధర్తా॑ఽసి ।
త్వమేవ సర్వం ఖల్విదం॑ బ్రహ్మా॒సి ।
త్వం సాక్షాదాత్మా॑ఽసి ని॒త్యమ్ ॥ 1 ॥
భావం: ఓ గణపతి దేవా! నీకు నమస్కారం. నీవే ప్రత్యక్షమైన తత్త్వానివి. నీవే ఈ జగత్తుకు కర్తవు (సృష్టికర్తవు), భర్తవు (పోషకుడవు) మరియు హర్తవు (లయకారుడవు). ఈ విశ్వమంతా బ్రహ్మ స్వరూపుడవైన నీవే నిండి ఉన్నావు. నీవు నిత్యమైన ఆత్మ స్వరూపుడవు.
శ్లోకం
ఋ॑తం-వఀ॒చ్మి । స॑త్యం-వఀ॒చ్మి
అ॒వ త్వం॒ మామ్ । అవ॑ వ॒క్తారం᳚ ।
అవ॑ శ్రో॒తారం᳚ । అవ॑ దా॒తారం᳚ । అవ॑ ధా॒తారం᳚ ।
అవానూచానమ॑వ శి॒ష్యమ్ । అవ॑ ప॒శ్చాత్తా᳚త్ ।
అవ॑ పు॒రస్తా᳚త్ । అవోత్త॒రాత్తా᳚త్ ।
అవ॑ ద॒క్షిణాత్తా᳚త్ । అవ॑ చో॒ర్ధ్వాత్తా᳚త్ ।
అవాధ॒రాత్తా᳚త్ । సర్వతో మాం పాహి పాహి॑ సమం॒తాత్
భావం: నేను ఋతాన్ని (ధర్మాన్ని) పలుకుతున్నాను. సత్యాన్ని పలుకుతున్నాను. ఓ దేవా! నన్ను రక్షించు. చదివే భక్తుని, వినే శ్రోతను, గురువును, శిష్యుడిని రక్షించు. తూర్పు, పడమర, ఉత్తర, దక్షిణ దిక్కుల నుండి, పై నుండి, క్రింది నుండి అన్ని వైపుల నుండి నన్ను రక్షించు.
శ్లోకం
త్వం-వాఀఙ్మయ॑స్త్వం చిన్మ॒యః ।
త్వమానందమయ॑స్త్వం బ్రహ్మ॒మయః ।
త్వం సచ్చిదానందాఽద్వి॑తీయో॒ఽసి ।
త్వం ప్ర॒త్యక్షం॒ బ్రహ్మా॑సి ।
త్వం జ్ఞానమయో విజ్ఞాన॑మయో॒ఽసి
భావం: నీవు వాగ్రూపుడవు (జ్ఞానము), చైతన్య స్వరూపుడవు. నీవు ఆనందమయుడవు మరియు బ్రహ్మమయుడవు. నీవు సత్యం, జ్ఞానం మరియు అనంతమైన అద్వైత బ్రహ్మమువు. నీవు ప్రత్యక్ష బ్రహ్మ స్వరూపుడవు. నీవు జ్ఞానము మరియు విజ్ఞానము (అనుభవ జ్ఞానము) రెండూ నీవే.
శ్లోకం
సర్వం జగదిదం త్వ॑త్తో జా॒యతే ।
సర్వం జగదిదం త్వ॑త్తస్తి॒ష్ఠతి ।
సర్వం జగదిదం త్వయి లయ॑మేష్య॒తి ।
సర్వం జగదిదం త్వయి॑ ప్రత్యే॒తి ।
త్వం భూమిరాపోఽనలోఽని॑లో న॒భః ।
త్వం చత్వారి వా᳚క్పదా॒ని ॥ 5 ॥
భావం: ఈ జగత్తు అంతా నీ నుండే పుట్టింది, నీలోనే ఉంది మరియు నీలోనే లీనమవుతుంది. భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు మరియు ఆకాశం అనే పంచభూతాలు నీవే. పరా, పశ్యంతి, మధ్యమ, వైఖరి అనే నాలుగు రకాల వాక్కులు (మాటలు) నీవే.
శ్లోకం
త్వం గు॒ణత్ర॑యాతీ॒తః । త్వం అవస్థాత్ర॑యాతీ॒తః ।
త్వం దే॒హత్ర॑యాతీ॒తః । త్వం కా॒లత్ర॑యాతీ॒తః ।
త్వం మూలాధారస్థితో॑ఽసి ని॒త్యమ్ । త్వం శక్తిత్ర॑యాత్మ॒కః ।
త్వాం-యోఀగినో ధ్యాయం॑తి ని॒త్యమ్ ।
త్వం బ్రహ్మా త్వం-విఀష్ణుస్త్వం రుద్రస్త్వమింద్రస్త్వమగ్నిస్త్వం-వాఀయుస్త్వం సూర్యస్త్వం చంద్రమాస్త్వం బ్రహ్మ॒ భూర్భువః॒ స్వరోమ్ ॥ 6 ॥
భావం: నీవు సత్వ, రజో, తమో గుణాలకు అతీతుడవు. జాగ్రత్, స్వప్న, సుషుప్తి అవస్థలకు అతీతుడవు. స్థూల, సూక్ష్మ, కారణ దేహాలకు అతీతుడవు. భూత, వర్తమాన, భవిష్యత్ కాలాలకు అతీతుడవు. నీవు ఎల్లప్పుడూ మూలాధార చక్రంలో నివసిస్తావు. ఇచ్ఛా, క్రియా, జ్ఞాన శక్తులు నీవే. యోగులు నిన్ను ఎప్పుడూ ధ్యానిస్తారు. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వర, ఇంద్ర, అగ్ని, వాయువు, సూర్య చంద్రులు మరియు ఓంకార స్వరూపమైన భూర్భువస్సువః లోకాలు అన్నీ నీవే.
శ్లోకం
గ॒ణాదిం᳚ పూర్వ॑ముచ్చా॒ర్య॒ వ॒ర్ణాదీం᳚ స్తదనం॒తరమ్ ।
అనుస్వారః ప॑రత॒రః । అర్ధేం᳚దుల॒సితమ్ ।
తారే॑ణ ఋ॒ద్ధమ్ । ఏతత్తవ మను॑స్వరూ॒పమ్ ।
గకారః పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । అకారో మధ్య॑మరూ॒పమ్ ।
అనుస్వారశ్చాం᳚త్యరూ॒పమ్ । బిందురుత్త॑రరూ॒పమ్ ।
నాదః॑ సంధా॒నమ్ । సగ్ంహి॑తా సం॒ధిః ।
సైషా గణే॑శవి॒ద్యా । గణ॑క ఋ॒షిః ।
నిచృద్గాయ॑త్రీచ్ఛం॒దః । శ్రీ మహాగణపతి॑ర్దేవతా ।
ఓం గం గ॒ణప॑తయే నమః ॥ 7 ॥
భావం: ఇది గణేశుని మంత్ర స్వరూపాన్ని (బీజాక్షరాన్ని) వివరిస్తుంది. మొదట ‘గ’ కారాన్ని పలికి, తరువాత ‘అ’ కారాన్ని చేర్చి, చివరగా అనుస్వారాన్ని (బిందువు) చేర్చితే అది ‘గం’ అనే బీజాక్షరం అవుతుంది. ఇదే గణేశ విద్య. దీనికి గణక మహర్షి ఋషి, గాయత్రీ ఛందస్సు మరియు గణపతి దేవత. “ఓం గం గణపతయే నమః” అనేది మూల మంత్రం.
శ్లోకం
ఏకదం॒తాయ॑ వి॒ద్మహే॑ వక్రతుం॒డాయ॑ ధీమహి ।
తన్నో॑ దంతిః ప్రచో॒దయా᳚త్ ॥ 8 ॥
భావం: ఇది గణేశ గాయత్రి. ఏకదంతుడైన ఆ స్వామిని మేము తెలుసుకుంటున్నాము. వక్రతుండం కలిగిన ఆ దేవుని ధ్యానిస్తున్నాము. ఆ దంతి (దంతము కలిగినవాడు) మా బుద్ధిని ప్రేరేపించుగాక.
శ్లోకం
ఏకదం॒తం చ॑తుర్హ॒స్తం॒ పా॒శమం॑కుశ॒ధారి॑ణమ్ ।
రదం॑ చ॒ వర॑దం హ॒స్తై॒ర్బి॒భ్రాణం॑ మూష॒కధ్వ॑జమ్ ।
రక్తం॑-లఀం॒బోద॑రం శూ॒ర్ప॒కర్ణకం॑ రక్త॒వాస॑సమ్ ।
రక్త॑గం॒ధాను॑లిప్తాం॒గం॒ ర॒క్తపు॑ష్పైః సు॒పూజి॑తమ్ ।
భక్తా॑ను॒కంపి॑నం దే॒వం॒ జ॒గత్కా॑రణ॒మచ్యు॑తమ్ ।
ఆవి॑ర్భూ॒తం చ॑ సృ॒ష్ట్యా॒దౌ॒ ప్ర॒కృతేః᳚ పురు॒షాత్ప॑రమ్ ।
ఏవం॑ ధ్యా॒యతి॑ యో ని॒త్యం॒ స॒ యోగీ॑ యోగి॒నాం-వఀ ॑రః ॥ 9 ॥
భావం: స్వామి ఒక దంతము, నాలుగు చేతులు కలిగి ఉన్నారు. రెండు చేతులలో పాశము, అంకుశము పట్టుకుని, మిగిలిన రెండు చేతులతో విరిగిన దంతాన్ని మరియు వరద ముద్రను ధరించి ఉన్నారు. ఎర్రని వస్త్రాలు, ఎర్రని చందనం, ఎర్రని పుష్పాలతో అలంకరించబడి, మూషిక వాహనంపై ఉన్న లంబోదరుడు ఈయన. సృష్టికి ముందే ఆవిర్భవించిన ఈ జగత్కారణుడిని ఎవరైతే నిత్యం ధ్యానిస్తారో, వారు యోగులలో శ్రేష్టులవుతారు.
శ్లోకం
నమో వ్రాతపతయే నమో గణపతయే నమః ప్రమథపతయే నమస్తేఽస్తు లంబోదరాయైకదంతాయ విఘ్నవినాశినే శివసుతాయ శ్రీవరదమూర్తయే॒ నమః ॥ 10 ॥
భావం: దేవతా సమూహాలకు అధిపతికి (వ్రాతపతయే), గ గణాలకు అధిపతికి (గణపతయే), శివగణాలకు నాయకుడికి (ప్రమథపతయే) నమస్కారం. లంబోదరుడు, ఏకదంతుడు, విఘ్న వినాశకుడు, శివ కుమారుడు మరియు వరదలు ఇచ్చే మూర్తి అయిన గణేశుడికి వందనం.
శ్లోకం
ఏతదథర్వశీర్షం-యోఀఽధీ॒తే । స బ్రహ్మభూయా॑య క॒ల్పతే ।
స సర్వవిఘ్నై᳚ర్న బా॒ధ్యతే । స సర్వతః సుఖ॑మేధ॒తే ।
స పంచమహాపాపా᳚త్ ప్రము॒చ్యతే ।
భావం: ఈ అథర్వశీర్షాన్ని ఎవరు పఠిస్తారో వారు బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని పొందుతారు. వారికి ఎటువంటి విఘ్నాలు కలగవు. వారు అన్ని విధాలా సుఖాన్ని పొందుతారు మరియు పంచ మహాపాపాల నుండి విముక్తులవుతారు.
శ్లోకం
సా॒యమ॑ధీయా॒నో॒ దివసకృతం పాపం॑ నాశ॒యతి ।
ప్రా॒తర॑ధీయా॒నో॒ రాత్రికృతం పాపం॑ నాశ॒యతి ।
సాయం ప్రాతః ప్ర॑యుంజా॒నో॒ పాపోఽపా॑పో భ॒వతి ।
సర్వత్రాధీయానోఽపవి॑ఘ్నో భవతి । ధర్మార్థకామమోక్షం॑ చ విం॒దతి ।
ఇదమథర్వశీర్షమశిష్యాయ॑ న దే॒యమ్
భావం: సాయంత్రం పఠిస్తే పగలు చేసిన పాపాలు, ఉదయం పఠిస్తే రాత్రి చేసిన పాపాలు నశిస్తాయి. రెండు పూటలా పఠించేవాడు పాపరహితుడు అవుతాడు. ఎల్లప్పుడూ పఠించేవాడు విఘ్నాలు లేనివాడై, ధర్మ అర్థ కామ మోక్షాలనే చతుర్విధ పురుషార్థాలను పొందుతాడు.
శ్లోకం
యో దూర్వాంకు॑రైర్య॒జతి స వైశ్రవణోప॑మో భ॒వతి ।
యో లా॑జైర్య॒జతి స యశో॑వాన్ భ॒వతి । స మేధా॑వాన్ భ॒వతి ।
యో మోదకసహస్రే॑ణ య॒జతి స వాంఛితఫలమ॑వాప్నో॒తి ।
యః సాజ్య సమి॑ద్భిర్య॒జతి స సర్వం-లఀభతే స స॑ర్వం-లఀ॒భతే ॥ 13 ॥
భావం: గరికతో పూజించేవాడు కుబేరుడితో సమానమైన సంపద పొందుతాడు. పేలాలతో పూజించేవాడు కీర్తిని, మేధస్సును పొందుతాడు. వెయ్యి మోదకాలతో పూజించేవాడు కోరుకున్న ఫలితాలు పొందుతాడు. నెయ్యితో కూడిన సమిధలతో హోమం చేసేవాడు సమస్తాన్ని పొందుతాడు.
శాంతి మంత్రం: ఓం భద్రం కర్ణేభిః శృణుయామ దేవాః… ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
భావం: ఓ దేవా! మేము మా చెవులతో ఎప్పుడూ మంగళకరమైన మాటలనే వినాలి. మా కళ్లతో ఎప్పుడూ శుభప్రదమైన వాటినే చూడాలి. దృఢమైన అవయవాలతో నిన్ను స్తుతిస్తూ, దేవతలు ప్రసాదించిన ఆయుష్షును అనుభవించాలి.
Also Read: Soundarya Lahari
Benefits of Chanting Ganapati Atharvashirsha
ఈ శక్తివంతమైన స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల లభించే ఫలితాలు:
తెలుగులో:
- మానసిక ప్రశాంతత: ఒత్తిడి, ఆందోళనలు తొలగి మనస్సు నిర్మలంగా మారుతుంది.
- ఆరోగ్యం: క్రమం తప్పకుండా పఠించడం వల్ల శరీరంలోని నాడీ వ్యవస్థ శుద్ధి చెంది ఆరోగ్యం కలుగుతుంది.
- సంపద: అడ్డంకులు తొలగి ఆర్థికంగా స్థిరత్వం లభిస్తుంది.
- రక్షణ: దుష్ట శక్తులు, శత్రు భయం మరియు గ్రహ దోషాల నుండి రక్షణ లభిస్తుంది.
- బుద్ధి వికాసం: విద్యార్థులకు జ్ఞాపకశక్తి, విజ్ఞానం మరియు మేధస్సు పెరుగుతాయి.
In English:
- Mental Peace: Reduces stress and brings clarity to the mind.
- Health: Purifies the inner systems and promotes physical well-being.
- Wealth: Removes obstacles in career and business, leading to prosperity.
- Protection: Shields from negative energies and planetary afflictions.
- Wisdom: Enhances intellect, memory, and spiritual growth.
పారాయణ విధానం (How to Chant)
- సమయం: బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలో (సూర్యోదయానికి ముందు) లేదా సాయంత్రం వేళ పఠించడం అత్యుత్తమం. సంకటహర చతుర్థి రోజున పఠించడం విశేష ఫలితాన్నిస్తుంది.
- సంఖ్య: రోజుకు ఒకసారి లేదా 11 సార్లు పఠించవచ్చు. ఏదైనా సంకల్పం ఉంటే 21 లేదా 108 సార్లు పఠించడం శుభకరం.
- దిక్కు: ఉత్తర ముఖంగా లేదా తూర్పు ముఖంగా కూర్చుని పఠించాలి.
- శుచి: స్నానం ఆచరించి, ఉతికిన దుస్తులు ధరించాలి. మనస్సులో మరే ఇతర ఆలోచనలు లేకుండా స్వామిపై ధ్యాస ఉంచాలి.
- సంకల్పం: “నాకున్న ఈ సమస్య తొలగిపోవాలి” లేదా “నాకు బుద్ధి వికాసం కలగాలి” అని స్వామికి నమస్కరించి ప్రారంభించాలి.
పాటించవలసిన నియమాలు (Do’s and Don’ts)
- చేయవలసినవి: ఉచ్చారణ స్పష్టంగా ఉండాలి. సంస్కృత పదాలు కష్టంగా అనిపిస్తే మొదట విని, ఆపై పలకడం నేర్చుకోవాలి. ఏకాగ్రత ముఖ్యం.
- చేయకూడనివి: అపరిశుభ్రమైన స్థితిలో పఠించకూడదు. పారాయణ సమయంలో ఇతరులతో మాట్లాడటం లేదా ఫోన్ చూడటం చేయకూడదు. మధ్యలో ఆపివేయడం మంచిది కాదు.
ఎవరు పఠించవచ్చు?
- విద్యార్థులు: ఏకాగ్రత పెంచుకోవడానికి మరియు పరీక్షలలో ఉత్తమ ఫలితాల కోసం.
- గర్భిణీ స్త్రీలు: పుట్టబోయే బిడ్డకు మంచి బుద్ధి, ఆరోగ్యం కలగడానికి.
- సమస్యల్లో ఉన్నవారు: వ్యాపార నష్టాలు, ఉద్యోగ సమస్యలు లేదా కుటుంబ కలహాలతో ఇబ్బంది పడేవారు.
- ఆధ్యాత్మిక సాధకులు: దైవ సాక్షాత్కారం మరియు మనశ్శాంతి కోరుకునేవారు.
ముగింపు
గణపతి అథర్వశీర్షం అనేది ఒక అక్షయ పాత్ర వంటిది. దీనిని ఎంత భక్తితో పఠిస్తే అంతటి శాంతి, సౌఖ్యం లభిస్తాయి. విఘ్నేశ్వరుడు మనందరి జీవితాల్లోని అడ్డంకులను తొలగించి, సన్మార్గంలో నడిపించాలని ప్రార్థిద్దాం.
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః
Also Read: Lakshmi Ashtothram
